🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Nagpur) Official Paper (Held On: 07 Sept 2021) 2021 MEDIUM

खालीलपैकी कोणते वाक्य कर्तरी प्रयोगाचे आहे?

EN Which of the following sentences is a practical experiment?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

तिला आंबट दही खाववते.

She eats sour curd.

त्याला खारीक चाववते.

Kharik bites him.

राम ने आंबा खाल्ले.

Ram ate the mango.

तो आंबा खातो.

He eats mango.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) [तो आंबा खातो.]

स्पष्टीकरण:

प्रयोग : ज्या प्रकारे कर्त्याची व कर्माची क्रियापदाशी जुळणी किंवा रचना केली जाते त्यालाच प्रयोग असे म्हणतात.

📌 Important Points

प्रयोगाचे मुख्य तीन प्रकार पडतात.

• कर्तरी प्रयोग

• कर्मणी प्रयोग

• भावे प्रयोग

📌 Important Points१) कर्तरी प्रयोग : जेव्हा एखाद्या क्रियापदाची जुळणी किंवा रचना हि कर्त्याच्या लिंग, वचन, व पुरुष या अनुसार असते तेव्हा त्याला कर्तरी प्रयोग असे म्हणतात.

उदा : ती गाणे गाते.

ती गाणे गाते या वाक्यात गाते हे क्रियापद कर्त्याच्या लिंग, वचन व पुरुषानुसार बदलते.

अगदी अशाचप्रकारे 'तो आंबा खातो' या वाक्यात क्रियापद कर्त्याच्या लिंग, वचन व पुरुषानुसार बदलते म्हणून हा कर्तरी प्रयोग होय.

📌 Additional Information२) कर्मणी प्रयोग : जेव्हा एखाद्या क्रियापदाची जुळणी किंवा रचना हि कर्माच्या लिंग, वचन, व पुरुष या अनुसार असते तेव्हा त्याला कर्मणी प्रयोग असे म्हणतात.

उदा : तिने गाणे म्हटले.

३) भावे प्रयोग : जेव्हा एखाद्या क्रियापदाचे जुळणी किंवा रचना हि कर्ता किंवा कर्म या अनुसार न करता तृतीय पुरुषी, नंपुसकलिंगीव एकवचनी असेल तर त्याला भावे प्रयोग असे म्हणतात.

उदा : रामाने रावणास मारले.

अशा प्रकारे तिला आंबट दही खाववते व त्याला खारीक चाववते या वाक्यांमध्ये भावे प्रयोग असून राम ने आंबा खाल्ले या वाक्यात कर्मणी प्रयोग आहे.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'तिला आंबट दही खाववते.' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 2: 'त्याला खारीक चाववते.' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 3: 'राम ने आंबा खाल्ले.' हा पर्याय चुकीचा आहे.

• पर्याय 4 (अचूक उत्तर): 'तो आंबा खातो.' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: प्रयोग ओळखताना कर्त्याला व कर्माला प्रत्यय आहे का ते तपासा: कर्त्याला प्रत्यय नसल्यास 'कर्तरी', कर्माला प्रत्यय नसल्यास 'कर्मणी' आणि दोघांनाही प्रत्यय असल्यास 'भावे' प्रयोग होतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [He eats mango.]

Explanation:

Experimentation: The way in which the doer and the action are matched or constructed with the verb is called an experiment.

📌 Important Points

There are three main types of experiments.

• Kartari experiment

• Work experience

• Price experiments

📌 Important Points 1) Kartari experiment: When the conjugation or structure of a verb is according to the gender, word, and gender of the subject, it is called Kartari experiment.

Ex: She sings a song.

In the sentence she sings, the verb sing varies according to the gender, subject and gender of the doer.

Similarly, in the sentence 'he eats mango', the verb changes according to the gender, subject and person of the subject, so this is a passive experiment.

📌 Additional Information 2) Karmani Experiment: When the conjugation or structure of a verb is according to the gender, word, and gender of the verb, it is called Karmani Experiment.

Ex: She sang a song.

3) Verb Conjugation: When the conjugation or construction of a verb is in the third person, neuter gender singular, without subject or action, it is called verb conjugation.

Ex: Rama killed Ravana.

Thus, in the sentences 'she eats sour curd' and 'he bites kharik', there is a Bhave experiment and in the sentence 'Ram ate mango', there is a Karmani experiment.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'She eats sour curd.' is incorrect in this context.

• Option 2: 'Kharik bites him.' is incorrect in this context.

• Option 3: 'Ram ate the mango.' is incorrect in this context.

• Option 4 (Correct Answer): 'He eats mango.' is the correct response according to official examination criteria.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: To identify Prayog (Voice): Check suffixes on subject and object. If subject has no suffix -> Kartari; if object has no suffix -> Karmani; if both have suffixes -> Bhave.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) तिला आंबट दही खाववते. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) त्याला खारीक चाववते. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) राम ने आंबा खाल्ले. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) तो आंबा खातो. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) [तो आंबा खातो.]**[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नागपूर) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Sept 2021)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नागपूर) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Sept 2021)

quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नागपूर) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Sept 2021)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नागपूर) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Sept 2021)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नागपूर) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Sept 2021)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नागपूर) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Sept 2021)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'तो आंबा खातो.' हे असून ते 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नागपूर) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Sept 2021)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नागपूर) मूळ प्रश्नपत्रिका (दिनांक: 07 Sept 2021)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

खालीलपैकी कोणते वाक्य कर्तरी प्रयोगाचे आहे?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन