वनस्पती सृष्टीचे उभयचर (Amphibians of Plant Kingdom) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या **'ब्रायोफायटा' (Bryophyta)** विभागातील लिव्हरवॉर्ट्सचे (Liverworts) मुख्य प्रतिनिधी उदाहरण खालीलपैकी कोणते आहे?
EN
Which of the following serves as the classical representative liverwort example of the plant division **Bryophyta** (the 'Amphibians of the Plant Kingdom')?
योग्य उत्तर पर्याय (२) मार्केंशिया (Marchantia) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
ब्रायोफायटा विभाग (Bryophyta):
•
या वनस्पती ओलसर, सावलीच्या ठिकाणी जमिनीवर वाढतात; परंतु प्रजननासाठी (लैंगिक फलन) त्यांना पाण्याची नितांत गरज असते, म्हणून त्यांना 'वनस्पती सृष्टीचे उभयचर' (Amphibians of Plant Kingdom) म्हटले जाते.
•
यांच्यात खरी मुळे, खोड किंवा पाने नसतात, तर मुळांसारखे मुलाभ (Rhizoids) असतात. तसेच पाणी वाहून नेण्यासाठी संवहनी ऊती (Xylem व Phloem) नसतात.
•
मार्केंशिया (Marchantia):
•
हे ब्रायोफायटा विभागातील 'लिव्हरवॉर्ट' (Liverwort) चे प्रसिद्ध उदाहरण आहे.
•
याचे शरीर चपटे, पृष्ठाधर (Dorsiventral thallus) असते आणि यात अलंगिक प्रजननासाठी 'गेमा कप' (Gemma cups) असतात.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):
•
पर्याय १ (फ्यूकस): हा थॅलोफायटा विभागातील तपकिरी शैवाल (Brown Alga - Phaeophyceae) आहे.
•
पर्याय ३ (सायकस): ही अनावृतबीजी (Gymnosperm) वनस्पती आहे.
•
पर्याय ४ (म्युकर): ही बुरशी (Fungus) असून कवक सृष्टीत मोडते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
ब्रायोफायटा विभागाचे वर्गीकरण व उदाहरणे:
•
लिव्हरवॉर्ट्स (Liverworts): मार्केंशिया (Marchantia), रिक्सिया (Riccia).
•
हॉर्नवॉर्ट्स (Hornworts): ॲन्थोसिरॉस (Anthoceros).
•
मॉस (Mosses): फ्युनारिया (Funaria), स्फॅग्नम (Sphagnum - पीट मॉस, पाण्याचा साठा करण्यासाठी प्रसिद्ध), पॉलीट्रायकम.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) Marchantia.
Explanation:
•
Division Bryophyta:
•
Designated universally as the "Amphibians of the Plant Kingdom" because while they inhabit terrestrial soil, external water is mandatory for flagellated antherozoids to swim to the archegonium for fertilization.
•
Non-vascular cryptogams (lacking true xylem and phloem) that anchor to substrates via unicellular or multicellular rhizoids.
•
Marchantia:
•
The quintessential representative genus of Liverworts (Hepaticopsida).
•
Features a prostrate, dorsiventral dichotomously branched thallus.
•
Reproduces asexually via specialized multicellular green vegetative buds known as gemmae borne in gemma cups.
Distractor Analysis:
•
Option 1 (Fucus): Marine brown macroalga (Phaeophyceae, Thallophyta).
•
Option 3 (Cycas): Naked-seeded gymnosperm.
•
Option 4 (Mucor): Saprophytic bread mold belonging to Kingdom Fungi.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key Bryophyte Genera for MPSC:
•
Marchantia & Riccia: Thalloid liverworts
•
Funaria: Common cord moss
•
Sphagnum: Peat moss (immense water-retention capacity; used for packaging live plants, antiseptic dressing).