🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2019 MEDIUM

पुढीलपैकी कोणती परिस्थिती दुसर्‍या गर्भासाठी प्राणघातक असेल?

EN Which of the following situations will be fatal to second fetus?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

Rh+ पुरुष Rh-^- स्त्रीशी विवाह करतो

Rh⁺ male marries Rh^- woman

Rh- पुरुष Rh+ स्त्रीशी विवाह करतो

Rh^- male marries Rh⁺ woman

Rh+ पुरुष Rh+ स्त्रीशी विवाह करतो

Rh⁺male marries Rh⁺ woman

Rh- पुरुष Rh- स्त्रीशी विवाह करतो

Rh^- male marries Rh^- woman

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ ($Rh^+$ पुरुष $Rh^-$ स्त्रीशी विवाह करतो)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• एरिथ्रोब्लास्टोसिस फिटलिस (Erythroblastosis Foetalis / गर्भाशयातील गर्भमृत्यू):

• ही एक गंभीर रक्ताशी संबंधित वैद्यकीय स्थिती आहे जी $Rh$ विसंगतीमुळे (Rh Incompatibility) उद्भवते.

• जेव्हा $Rh^+$ पुरुष आणि $Rh^-$ स्त्री यांचा विवाह होतो, तेव्हा त्यांच्या गर्भाचा रक्तगट हा पित्याकडून येणाऱ्या प्रभावी जनुकामुळे बहुतांश वेळा $Rh^+$ असतो.

• पहिल्या आणि दुसऱ्या गर्भावर होणारा परिणाम:

1. पहिल्या गर्भावस्थेत: पहिल्या $Rh^+$ बाळाच्या जन्माच्या वेळी नाळ कापताना गर्भाचे काही $Rh^+$ रक्त मातेच्या $Rh^-$ रक्तात मिसळू शकते. यामुळे मातेच्या शरीरात $Rh$ प्रतिजन विरुद्ध 'प्रतिपिंडे' (Anti-Rh Antibodies) तयार होतात (याला Rh-Sensitization म्हणतात). पहिला गर्भ सुरक्षित जन्मतो.

2. दुसऱ्या गर्भावस्थेत: जर दुसरा गर्भही $Rh^+$ असेल, तर मातेच्या रक्तातील आधीच तयार झालेली Anti-Rh प्रतिपिंडे (IgG प्रकारची, जी वार ओलांडू शकतात) गर्भाच्या रक्ताभिसरणात प्रवेश करतात आणि गर्भाच्या लाल रक्तपेशींचे (RBCs) वेगाने विघटन करतात.

• यामुळे गर्भाला तीव्र ॲनिमिया, कावीळ आणि अखेर गर्भाचा मृत्यू (Fatal condition) ओढवतो.

• प्रतिबंध: पहिल्या $Rh^+$ अपत्याच्या जन्मानंतर ७२ तासांच्या आत मातेला Rh-इम्युनोग्लोब्युलिन (Anti-D injection / RhoGAM) टोचले जाते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

$Rh$ घटक कार्ल लँडस्टेनर आणि अलेक्झांडर वीनर यांनी १९४० मध्ये 'ऱ्हिसस' (Rhesus) माकडात शोधला. भारतात सुमारे ९३% लोक $Rh^+$ आणि ७% लोक $Rh^-$ आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 ($Rh^+$ male marries $Rh^-$ woman)

Detailed Explanation:

• Erythroblastosis Foetalis (Hemolytic Disease of the Newborn - HDN):

• This fatal condition arises due to Rh incompatibility when an $Rh^+$ male marries an $Rh^-$ female and conceives an $Rh^+$ fetus (since the Rh-positive allele is dominant).

• Mechanism of Pathogenesis:

1. First Pregnancy: During the delivery of the first $Rh^+$ infant, maternal blood ($Rh^-$) is exposed to fetal $Rh^+$ red blood cells due to placental separation. The mother becomes sensitized and synthesizes anti-Rh antibodies (maternal isoimmunization). The first child typically escapes harm.

2. Second Pregnancy: If the subsequent fetus is also $Rh^+$, maternal IgG anti-Rh antibodies cross the placenta into fetal circulation. These antibodies aggressively destroy fetal RBCs (hemolysis), causing severe anemia, extreme jaundice (kernicterus), heart failure, and intrauterine fetal death.

• Medical Prevention:

• Administering Rho(D) immune globulin (RhoGAM / Anti-D immunoglobulin) to the $Rh^-$ mother within 72 hours of delivering an $Rh^+$ child prevents antibody formation.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Remember: The danger occurs ONLY when the mother is $Rh^-$ and the father is $Rh^+$. If the mother is $Rh^+$, no Rh incompatibility develops regardless of the father's Rh status.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) Rh+ पुरुष Rh-- स्त्रीशी विवाह करतो (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय १ ($Rh^+$ पुरुष $Rh^-$ स्त्रीशी विवाह करतो)**

⚠️ पर्याय (2) Rh- पुरुष Rh+ स्त्रीशी विवाह करतो (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) Rh+ पुरुष Rh+ स्त्रीशी विवाह करतो (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) Rh- पुरुष Rh- स्त्रीशी विवाह करतो (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'Rh+ पुरुष Rh-- स्त्रीशी विवाह करतो' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१९ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

पुढीलपैकी कोणती परिस्थिती दुसर्‍या गर्भासाठी प्राणघातक असेल?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन