खालीलपैकी कोणता साप बिनविषारी आहे?
EN
Which of the following snakes is non-venomous?
अचूक उत्तर: पर्याय (१) धामण
स्पष्टीकरण:
•
धामण (Indian Rat Snake / Ptyas mucosa): हा भारतात सर्वत्र आढळणारा एक अतिशय चपळ आणि पूर्णपणे बिनविषारी (Non-venomous) साप आहे. हा उंदीर, घुशी खाऊन पिकांचे संरक्षण करतो, त्यामुळे याला शेतकऱ्यांचा मित्र मानले जाते. याच्या चावण्याने मानवाला विषबाधा होत नाही.
•
भारतातील 'द बिग फोर' (Big Four) अत्यंत विषारी साप:
१.
नाग (Indian Cobra / Naja naja): न्यूरोटॉक्सिक (मज्जातंतूंवर परिणाम करणारे) विष असते.
२.
मण्यार (Common Krait / Bungarus caeruleus): अत्यंत तीव्र न्यूरोटॉक्सिक विष असते; हा रात्री चावतो.
३.
घोणस (Russell's Viper / Daboia russelii): हिमोटोक्सिक/व्हॅस्क्युलोटॉक्सिक (रक्त गोठवणारे व वाहिन्या फोडणारे) विष असते.
४.
फुरसे (Saw-scaled Viper / Echis carinatus): हिमोटोक्सिक विष असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: भारतातील चार प्रमुख विषारी साप (Big Four): नाग (Cobra), मण्यार (Krait), घोणस (Russell's Viper) आणि फुरसे (Saw-scaled Viper). धामण (Rat snake) हा पूर्णपणे बिनविषारी साप आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Indian Rat Snake (Dhaman)
Explanation:
•
Indian Rat Snake (Dhaman / Ptyas mucosa): A non-venomous colubrid snake species widely distributed throughout South Asia. It is non-aggressive towards humans and primarily feeds on rodents, rendering it highly beneficial for agricultural pest control.
•
The 'Big Four' Highly Venomous Snakes of India:
1.
Indian Cobra (Naja naja): Possesses potent neurotoxic venom causing respiratory paralysis.
2.
Common Krait (Bungarus caeruleus): Possesses extremely potent presynaptic and postsynaptic neurotoxic venom; responsible for nocturnal envenomation.
3.
Russell's Viper (Daboia russelii): Possesses hemotoxic/vasculotoxic venom causing severe tissue necrosis and coagulopathy.
4.
Saw-scaled Viper (Echis carinatus): Possesses hemotoxic venom causing continuous internal bleeding.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: India's deadly 'Big Four' venomous snakes are the Indian Cobra, Common Krait, Russell's Viper, and Saw-scaled Viper. The Rat Snake (Dhaman) is completely non-venomous.