खालीलपैकी कोणते वाक्य बरोबर आहे? अ) 'मेहेर' च्या रकमेस हुंड्यामध्ये समाविष्ट केले जात नाही. ब) 'मेहेर' म्हणजे नवऱ्याने बायकोस लग्नावेळी द्यावयाचा पैशाच्या स्वरूपातील मोबदला. पर्यायी उत्तरे:
अचूक उत्तर: पर्याय (३) दोन्ही वाक्य अ व बे बरोबर आहे.
सविस्तर कायदेशीर व तांत्रिक विश्लेषण:
हुंडा प्रतिबंधक कायदा, १९६१ च्या कलम २ मधील परंतुकानुसार (Proviso to Section 2), ज्या व्यक्तींना मुस्लीम वैयक्तिक कायदा (शरियत) लागू आहे, त्यांच्या बाबतीत 'मेहेर' किंवा 'डावर' (Dower/Mahr) चा हुंड्यामध्ये समावेश होत नाही. कायद्याने मेहेरला हुंड्याच्या व्याख्येतून स्पष्टपणे वगळले आहे.
मुस्लीम विधी (मुस्लिम कायदा) नुसार, 'मेहेर' (Mahr/Dower) म्हणजे विवाहाच्या वेळी किंवा नंतर पतीने पत्नीच्या सन्मानार्थ तिला दिलेली अथवा देण्याचे वचन दिलेली पैशाच्या वा मालमत्तेच्या स्वरूपातील रक्कम किंवा मोबदला होय. मेहेर हा पत्नीचा अविभाज्य कायदेशीर अधिकार मानला जातो.
📌 MPSC परीक्षा टीप:
मेहेर (Mahr) आणि हुंडा (Dowry) यातील फरक:
Correct Answer: Option (3) Both statements (a) and (b) are correct.
Detailed Legal & Technical Analysis:
Under the proviso to Section 2 of the Dowry Prohibition Act, 1961, dower or Mahr in the case of persons to whom the Muslim Personal Law (Shariat) applies is expressly excluded from the definition of dowry.
Under Islamic jurisprudence, Mahr (Dower) is an amount of money or other property which the wife is entitled to receive from the husband in consideration of the marriage, as an obligation imposed by law on the husband as a mark of respect for the wife.
📌 MPSC Exam Tip:
Distinction between Mahr and Dowry: