🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2018 MEDIUM

मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (एमएमआरडीए) बद्दल खालीलपैकी कोणते विधान खोटे आहे?

EN Which of the following statements about Mumbai Metropolitan Region Development Authority (MMRDA) is false ?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
मुख्यमंत्री या प्राधिकरणाचे अध्यक्ष आहेत.
Chief Minister is the Chairman of this authority.
B
या एजन्सीची स्थापना 1975 साली झाली.
This agency was established in the year 1975.
C
महानगर आयुक्त हे भारत सरकारकडून नियुक्त केलेले असतात.
Metropolitan Commissioner is an appointee by the Government of India.
D
या एजन्सीमुळे या भागातील वाहतूक, घरे, पाणीपुरवठा आणि पर्यावरण यासारख्या क्षेत्रात सुधारणा घडवून आणल्या आहेत.
This agency brings about improvement in sectors -like transport, housing, water supply and environment in the region.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय ३ (महानगर आयुक्त हे भारत सरकारकडून नियुक्त केलेले असतात) आहे.

मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (MMRDA) बद्दल वस्तुनिष्ठ विश्लेषण:

1. पर्याय ३ का खोटा (अयोग्य) आहे?
• MMRDA चे मुख्य कार्यकारी प्रमुख महानगर आयुक्त (Metropolitan Commissioner - ज्येष्ठ सनदी अधिकारी/IAS) हे महाराष्ट्र शासनाकडून (Government of Maharashtra) नियुक्त केले जातात, भारत सरकारकडून (Government of India) नव्हे!
• MMRDA ही राज्य शासनाची संस्था असल्याने आयुक्तांची नियुक्ती आणि बदली राज्य मंत्रीमंडळ करते.
2. इतर विधाने योग्य का आहेत?
• पर्याय १: MMRDA चे पदसिद्ध अध्यक्ष (Chairman) हे महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री असतात आणि नगरविकास मंत्री हे सह-अध्यक्ष असतात. (योग्य)
• पर्याय २: मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण कायदा, १९७४ अन्वये या प्राधिकरणाची स्थापना २६ जानेवारी १९७५ रोजी झाली. (योग्य)
• पर्याय ४: मुंबई महानगर प्रदेशातील (MMR - ६,३२८ चौ. किमी) पायाभूत सुविधा, वाहतूक (मेट्रो प्रकल्प, मोनोरेल, ट्रान्स हार्बर लिंक / अटल सेतू, पूर्व मुक्त मार्ग), परवडणारी घरे, पाणीपुरवठा आणि पर्यावरण सुधारणा घडवून आणण्याचे काम ही संस्था करते. (योग्य)

त्यामुळे खोटे विधान पर्याय ३ हे आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• MMRDA ची स्थापना: २६ जानेवारी १९७५ (MMRDA Act, 1974).
• अध्यक्ष: मुख्यमंत्री (महाराष्ट्र राज्य).
• उपाध्यक्ष: नगरविकास मंत्री (महाराष्ट्र राज्य).
• कार्यकारी प्रमुख: महानगर आयुक्त (IAS अधिकारी - राज्य शासनाद्वारे नियुक्त).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 3 (Metropolitan Commissioner is an appointee by the Government of India).

Institutional profile of the Mumbai Metropolitan Region Development Authority (MMRDA):

1. Why Statement 3 is FALSE:
• The chief executive authority of MMRDA is the Metropolitan Commissioner (a senior IAS officer) who is appointed exclusively by the Government of Maharashtra (State Government), NOT by the Government of India.
• Being a state statutory authority, all executive appointments rest under state jurisdiction.
2. Why Other Statements are True:
• Option 1: The ex-officio Chairman of MMRDA is the Chief Minister of Maharashtra, and the Minister for Urban Development serves as Vice-Chairman.
• Option 2: MMRDA was established on 26th January 1975 under the Mumbai Metropolitan Region Development Authority Act, 1974.
• Option 4: The authority is tasked with regional master-planning and execution of mega-infrastructure projects across the MMR spanning transportation (Mumbai Metro network, Atal Setu / MTHL, Eastern Freeway), housing, water security, and ecological conservation.

Hence, the false statement is Option 3.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Established: 26 January 1975
• Apex Jurisdiction: Mumbai Metropolitan Region (MMR)
• Chairman: Chief Minister of Maharashtra
• Executive Head: Metropolitan Commissioner (appointed by Maharashtra State Govt).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) मुख्यमंत्री या प्राधिकरणाचे अध्यक्ष आहेत. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) या एजन्सीची स्थापना 1975 साली झाली. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) महानगर आयुक्त हे भारत सरकारकडून नियुक्त केलेले असतात. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय ३ (महानगर आयुक्त हे भारत सरकारकडून नियुक्त केलेले असतात)** आहे.
✗ पर्याय (4) या एजन्सीमुळे या भागातील वाहतूक, घरे, पाणीपुरवठा आणि पर्यावरण यासारख्या क्षेत्रात सुधारणा घडवून आणल्या आहेत. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१८ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →