स्पष्टीकरण :
•
योग्य उत्तर पर्याय 1 (अ आणि ब / (a) and (b)) आहे.
खाजगी वस्तू आणि सार्वजनिक वस्तू (Private Goods vs Public Goods) :
1.
विधान (अ) समर्पक व सत्य आहे :
•
खाजगी वस्तू या भाज्य (Divisible) असतात; म्हणजेच त्या व्यक्तीनुसार वेगवेगळ्या लहान भागात वाटल्या जाऊ शकतात. याउलट सार्वजनिक वस्तू (उदा. राष्ट्रीय संरक्षण, रस्ते, पथदिवे) या विभाज्य नसतात (Indivisible) - त्यांचा उपभोग सर्व नागरिक एकत्रितपणे घेतात.
2.
विधान (ब) समर्पक व सत्य आहे :
•
खाजगी वस्तूंना 'वगळण्याचे तत्त्व' (Exclusion Principle) लागू होते. जो व्यक्ती वस्तूची किंमत चुकवण्यास असमर्थ असेल किंवा नकार देईल, त्याला त्या वस्तूच्या उपभोगापासून पूर्णपणे वंचित ठेवले जाऊ शकते. सार्वजनिक वस्तूंना हे तत्त्व लागू होत नाही (Non-excludable).
3.
विधाने (क) आणि (ड) या व्याख्यात्मक किंवा मुलभूत आर्थिक वैशिष्ट्ये नाहीत. खाजगी वस्तू मिश्र अर्थव्यवस्थेत स्वस्तच असतात असे काही नियम नाही (ती बाजारातील मागणी-पुरवठ्यावर ठरते).
•
खाजगी वस्तूंची वैशिष्ट्ये: भाज्य (Divisible), अपवर्जक (Excludable), आणि प्रतिस्पर्धी उपभोग (Rivalrous consumption).
•
सार्वजनिक वस्तूंची वैशिष्ट्ये: अभाज्य (Non-divisible), गैर-अपवर्जक (Non-excludable), आणि गैर-प्रतिस्पर्धी उपभोग (Non-rivalrous consumption).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
•
The correct answer is Option 1 ((a) and (b)).
Economic Characteristics of Private vs Public Goods:
1.
Statement (a) is correct:
•
Private goods are divisible—they can be broken down into discrete units purchased by individuals (e.g., bread, clothes). Public goods are indivisible—consumed collectively by society as a whole (e.g., national defense, lighthouses, clean air).
2.
Statement (b) is correct:
•
The "Exclusion Principle" applies to private goods: access is contingent on payment. Those who cannot or will not pay the market price are effectively excluded from consuming them. Public goods, conversely, are non-excludable.
3.
Statements (c) and (d) are not standard defining economic axioms of goods; prices of private goods in mixed economies reflect market cost and competition, not inherent cheapness.
•
Private Goods: Divisible, Excludable, and Rival in consumption.
•
Public Goods: Indivisible, Non-excludable, and Non-rival in consumption.
