पुढीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत? अ) 2019 च्या जागतिक विकास अहवालानुसार मानवी भांडवल निर्देशांक हा श्रमिकांच्या पुढील पिढ्यांच्या उत्पादकते संदर्भात सूचित केला जातो. ब) मानवी भांडवल निर्देशांक हा शून्य आणि एक यांच्या दरम्यान असतो. पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following statements are correct? A) According to the World Development Report 2019, the human capital index is indicated in terms of the productivity of the next generation of workers. B) The human capital index ranges between zero and one. Alternative answers:
योग्य उत्तर पर्याय (४) अ आणि ब दोन्हीही बरोबर हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
मानवी भांडवल निर्देशांक (Human Capital Index - HCI):
•
विधान अ बरोबर आहे: जागतिक बँकेने (World Bank) २०१८ मध्ये मानवी भांडवल प्रकल्प (Human Capital Project) आणि जागतिक विकास अहवालांतर्गत (World Development Report) मानवी भांडवल निर्देशांक सादर केला. हा निर्देशांक आज जन्माला आलेले मूल वयाच्या १८ व्या वर्षापर्यंत पोहोचताना श्रमिकांच्या पुढील पिढीची उत्पादकता (Productivity of the next generation of workers) किती गाठू शकेल याचे मापन करतो.
•
विधान ब बरोबर आहे: मानवी भांडवल निर्देशांकाचे मूल्य नेहमी ० आणि १ यांच्या दरम्यान असते (० = शून्य उत्पादकता, १ = संपूर्ण संभाव्य क्षमता आणि परिपूर्ण शिक्षण-आरोग्य).
•
त्यामुळे दोन्ही विधाने पूर्णपणे बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जागतिक बँकेचा मानवी भांडवल निर्देशांक (HCI) ५ घटकांवर मोजला जातो:
1.
५ वर्षांखालील बालकांचा जगण्याचा दर (Child Survival).
2.
शालेय शिक्षणाची अपेक्षित वर्षे.
3.
शिक्षणाचा दर्जा (Harmonized Test Scores).
4.
प्रौढांचा जगण्याचा दर (Adult Survival Rate).
5.
बालकांमधील खुजेपणाचा दर (Healthy Growth / Stunting Rate).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4): Both A and B are correct.
Explanation:
•
Human Capital Index (HCI):
•
Statement a is correct: Launched by the World Bank under its Human Capital Project and World Development Report framework, the HCI measures the knowledge, skills, and health that people accumulate throughout their lives, quantifying the expected productivity of the next generation of workers relative to a benchmark of complete education and full health.
•
Statement b is correct: The Human Capital Index is measured on a standardized scale ranging between zero and one (0 to 1).
•
Thus, both statements A and B are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
World Bank's HCI evaluates 5 indicators across 3 components:
1.
Survival (Under-5 mortality rate)
2.
School (Expected years of school & harmonized test scores)
3.
Health (Adult survival rate & childhood stunting rate).