खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? A. कोकणात ओली शेती केली जाते. B. कोकणात जलसिंचन उपलब्ध असल्यामुळे ओली शेती केली जाते. C. जांभा दगडाच्या अस्तित्वामुळे दक्षिण कोकणात लागवडीखालील क्षेत्र कमी आहे.
EN
Which of the following statements are correct?
A. Wet farming (rainfed cultivation) is practiced in Konkan.
B. Wet farming is practiced in Konkan because irrigation is readily available.
C. Cultivated land area is low in South Konkan due to the presence of laterite rock.
Alternative answers:
योग्य उत्तर पर्याय १ (विधान A आणि C) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान A बरोबर आहे: कोकणात मान्सूनच्या मुसळधार पावसामुळे (२,५०० ते ३,५०० मिमी) पावसाच्या पाण्यावर आधारित ओली शेती (Wet farming / पावसावरची शेती) विशेषतः भात (धान) शेती मोठ्या प्रमाणावर केली जाते.
•
विधान B चूक आहे: कोकणात शेती सिंचनामुळे ओली होत नाही, तर नैसर्गिक अतिवृष्टीमुळे होते. कोकणातील नद्या लहान व वेगाने समुद्रात वाहत असल्याने सिंचन प्रकल्पांची उपलब्धता अत्यंत मर्यादित आहे.
•
विधान C बरोबर आहे: दक्षिण कोकणात (रत्नागिरी व सिंधुदुर्ग) जमिनीवर अनुत्पादक, सच्छिद्र आणि कठीण जांभा खडकाचे सडे (Laterite plateaus) असल्यामुळे तेथे शेतीखालील निव्वळ क्षेत्र (Net sown area) अत्यंत कमी (सुमारे २५-३०%) आहे.
•
म्हणून विधाने A आणि C बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कोकणात भात हे प्रमुख पीक असून ते जलसिंचनावर नव्हे तर मान्सूनच्या मुसळधार पावसावर अवलंबून असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (Statements A and C).
Explanation:
•
Statement A is correct: High monsoonal rainfall (2,500–3,500 mm) enables extensive wet farming (predominantly rainfed paddy cultivation) throughout Konkan.
•
Statement B is INCORRECT: Wet farming in Konkan is driven by abundant natural monsoon precipitation, NOT by irrigation infrastructure. Due to undulating terrain and steep river gradients, artificial canal irrigation is very scarce in Konkan.
•
Statement C is correct: The presence of extensive sterile, uncultivable laterite plateau crusts ('Sadas') severely restricts net cultivated area in South Konkan (Ratnagiri and Sindhudurg).
•
Thus, only statements A and C are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Agriculture in Konkan is rain-dependent, not irrigation-dependent.