पुढील विधानांपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? i. अनुच्छेद ७४ मंत्रिमंडळाच्या स्थानासंबंधी आहे. ii. अनुच्छेद ७५ मंत्र्यांची नियुक्ती, कार्यकाल, जबाबदारी, पात्रता, शपथ आणि वेतन व भत्ते यासंबंधी आहे. iii. अनुच्छेद ७६ मंत्रिमंडळ संयुक्तरीत्या राष्ट्रपतींना उत्तरदायी असेल.
EN
Which of the following statements are correct?
i. Article 74 deals with the status of the Council of Ministers.
ii. Article 75 deals with the appointment, tenure, responsibility, qualifications, oath, and salaries and allowances of ministers.
iii. Article 76 provides that the Council of Ministers shall be collectively responsible to the President.
Answer Options:
योग्य उत्तर: पर्याय (१) i आणि ii
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
विधान (i) बरोबर आहे: कलम ७४ हे राष्ट्रपतींना सल्ला व मदत देण्यासाठी पंतप्रधानाच्या नेतृत्वाखाली मंत्रिपरिषद असण्याबाबत (status of the Council of Ministers) आहे.
•
विधान (ii) बरोबर आहे: कलम ७५ हे मंत्र्यांची नियुक्ती (७५(१)), कार्यकाळ/मर्जी (७५(२)), सामूहिक जबाबदारी (७५(३)), शपथ (७५(४)), पात्रता (७५(५)), आणि वेतन व भत्ते (७५(६)) या तरतुदींशी संबंधित आहे.
•
विधान (iii) चूक आहे: कलम ७६ हे 'भारताचा महान्यायवादी' (Attorney General of India) या पदाशी संबंधित आहे. तसेच मंत्रिपरिषद ही राष्ट्रपतींना नव्हे, तर कलम ७५(३) नुसार लोकसभेला सामूहिकरित्या उत्तरदायी असते.
त्यामुळे केवळ i आणि ii ही विधाने बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम ७४, ७५ आणि ७८ ही तीन कलमे राष्ट्रपती, पंतप्रधान आणि मंत्रिपरिषद यांच्या परस्पर संबंधांचा आधार आहेत. कलम ७६ हे महान्यायवादीचे आहे हे आवर्जून लक्षात ठेवावे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) i and ii
Detailed Explanation:
•
Statement (i) is correct: Article 74 deals with the constitutional status of the Council of Ministers to aid and advise the President.
•
Statement (ii) is correct: Article 75 deals with the appointment, tenure, collective responsibility, qualifications, oath of office and secrecy, and salaries and allowances of ministers.
•
Statement (iii) is incorrect: Article 76 deals with the Attorney General for India, not collective responsibility. Moreover, the Council of Ministers is collectively responsible to the Lok Sabha under Article 75(3), not to the President.
Therefore, only statements i and ii are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Remember the trio of key articles regarding the Union Council of Ministers:
•
Article 74: Status of Council of Ministers to aid and advise the President.
•
Article 75: Appointment, tenure, and collective responsibility to Lok Sabha.
•
Article 78: Duties of the Prime Minister in communicating with the President.