देशी भाषिक वृत्तपत्र कायदा 1878 च्या बाबतीत खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत? अ) देशी भाषिक वृत्तपत्राचे मुद्रक व प्रकाशक यांचेकडून सरकारी धोरणावर टीका न करण्याची लेखी हमी घेतली जात असे. ब) सरकारच्या कार्यवाहीविरुद्ध न्यायालयात दाद मागण्याचा अधिकार वृत्तपत्र व्यवसायिकांना देण्यात आला नव्हता. क) हा कायदा फक्त देशी भाषिक वृत्तपत्रांनाच लागू होता. पर्यायी उत्तरे :
EN
Which of the following statements are correct regarding the Vernacular Press Act, 1878?
a) A written undertaking not to criticize government policies was taken from the printers and publishers of vernacular newspapers.
b) Newspaper professionals were not given the right to seek redress in a court of law against government action.
c) This Act was applicable only to vernacular newspapers.
Alternative answers:
योग्य उत्तर पर्याय (३) आहे.
स्पष्टीकरण:
लॉर्ड लिटनने मार्च १८७८ मध्ये देशी वृत्तपत्र कायदा (Vernacular Press Act, 1878) संमत केला. या कायद्याच्या प्रमुख तरतुदी खालीलप्रमाणे होत्या:
•
विधान 'अ' बरोबर आहे: जिल्हा दंडाधिकाऱ्याला (District Magistrate) देशी वृत्तपत्राच्या मुद्रक व प्रकाशकाकडून सरकारच्या धोरणांवर अथवा राज्यव्यवस्थेवर टीका न करण्याचे व असंतोष न पसरविण्याचे लेखी हमीपत्र (Bond) आणि सुरक्षा ठेव (Security Deposit) घेण्याचा अधिकार देण्यात आला होता.
•
विधान 'ब' बरोबर आहे: दंडाधिकाऱ्याने केलेल्या जप्ती किंवा दंडात्मक कारवाईविरुद्ध नियमित दिवाणी किंवा फौजदारी न्यायालयात दाद मागण्याचा कोणताही अधिकार वृत्तपत्र व्यावसायिकांना देण्यात आला नव्हता (दंडाधिकाऱ्याचा निर्णय अंतिम असे).
•
विधान 'क' बरोबर आहे: हा कायदा पक्षपाती स्वरूपाचा होता आणि तो केवळ 'देशी भाषिक' (Vernacular) वृत्तपत्रांनाच लागू होता; इंग्रजी भाषेतील वृत्तपत्रांना यातून पूर्णपणे सूट देण्यात आली होती (या कायद्याच्या कचाट्यातून सुटण्यासाठी शिशिरकुमार घोष यांच्या 'अमृत बाजार पत्रिका' या वृत्तपत्राने एका रात्रीत आपली भाषा बंगालीतून इंग्रजीत बदलली होती).
•
त्यामुळे अ, ब आणि क तिन्ही विधाने बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
देशी वृत्तपत्र कायद्याला भारतीय जनतेने 'गळा घोटणारा कायदा' (Gagging Act) म्हटले होते. पुढे १८८२ मध्ये उदारमतवादी व्हाइसरॉय लॉर्ड रिपनने हा अन्यायकारक कायदा पूर्णपणे रद्दबातल ठरवला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3).
Explanation:
Viceroy Lord Lytton enacted the Vernacular Press Act in March 1878. Key features of this repressive legislation included:
•
Statement (a) is correct: District Magistrates were empowered to demand written undertakings (bonds) and security deposits from printers and publishers of vernacular newspapers, pledging not to publish anything likely to excite disaffection against the British government.
•
Statement (b) is correct: Newspaper editors and printers were completely barred from seeking redress or appealing in any civil court against the orders of the Magistrate, whose decision was final and absolute.
•
Statement (c) is correct: The Act was blatantly discriminatory, applying exclusively to Indian-language (vernacular) newspapers while exempting Anglo-Indian English journals entirely (to escape this law, Shishir Kumar Ghosh's 'Amrita Bazar Patrika' transitioned overnight from Bengali to English).
•
Thus, statements a, b, and c are all correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Vernacular Press Act was popularly denounced as the 'Gagging Act'. It was subsequently repealed in 1882 by the liberal Viceroy Lord Ripon.