नारायण मेघाजी लोखंडे यांच्या संदर्भातील कोणती विधाने योग्य आहेत? (a) कामगार चळवळीचे जनक (b) 1884 मध्ये बॉम्बे मिलहॅण्ड्स असोसिएशनची स्थापना (c) ब्रिटीश सरकारचा 'रावबहादूर' किताब (d) महाराष्ट्र कामगार संघटनाची स्थापना
EN
Which of the following statements are true about Narayan Meghaji Lokhande?
(a) Founder of Labour Movement
(b) Establishment of Bombay mill hands Association in 1884
(c) 'Raobahadur' award by the British Government
(d) Establishment of Maharashtra Labour Union
योग्य उत्तर फक्त (a), (b) आणि (c) आहे.
Key Points
नारायण मेघाजी लोखंडे :
•
नारायण मेघाजी लोखंडे (1848–1897) हे भारतातील कामगार संघटना चळवळीचे जनक होते.
•
19व्या शतकात कापड गिरणीच्या कामाची परिस्थिती सुधारण्यासाठीच नव्हे तर जातीय आणि सांप्रदायिक मुद्द्यांवर त्यांनी केलेल्या धाडसी पुढाकारासाठीही त्यांची आठवण केली जाते.
•
नारायण मेघाजी यांनी 1884 मध्ये ‘द बॉम्बे मिल हँड्स असोसिएशन’ या नावाने ओळखल्या जाणार्‍या गिरणी कामगार संघटनेची स्थापना केली. म्हणून विधान (b) योग्य आहे.
•
या संघटनेने कामगारांना युनियन अंतर्गत एकत्र केले आणि त्यांना त्यांच्या समस्या मांडण्यासाठी आणि मालकांना त्यांच्यावर कारवाई करण्यास भाग पाडण्यासाठी एक व्यासपीठ दिले.
•
त्यामुळे कार्यकर्त्यांचा आत्मविश्वास दुणावला.
•
त्यामुळे त्यांना भारतातील कामगार चळवळीचे जनक म्हणून ओळखले जाते. म्हणून विधान (a) योग्य आहे.
•
याशिवाय 1895 मध्ये हिंदू-मुस्लिमांदरम्यान झालेल्या दंगलीत केलेल्या कामाबद्दल त्यांना राव बहादूर ही पदवीही देण्यात आली होती. म्हणून विधान (c) योग्य आहे.
•
तत्कालीन ब्रिटीश भारत सरकारने त्यांना "जस्टिस ऑफ पीस" हा सन्मान दिला होता.
•
भारत सरकारने 2005 मध्ये त्यांच्या छायाचित्रासह एक टपाल तिकीट जारी केले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is (a), (b) and (c) only.
Key Points
Narayan Meghaji Lokhande:
•
Narayan Meghaji Lokhande (1848–1897) was the father of the trade union movement in India.
•
He is remembered not only for ameliorating the working conditions of textile mill hands in the 19th century but also for his courageous initiatives on caste and communal issues.
•
Narayan Meghaji formed the mill workers union known as ‘The Bombay Mill Hands Association’ in 1884. Hence, statement (b) is correct.
•
This association united the workers under a union and gave them a platform to voice their concerns and force employers to act upon them.
•
This boosted the confidence of the workers.
•
Hence, he is known as the Father of the Labour Movement in India. Hence, statement (a) is correct.
•
Apart from this, he was also awarded the title of Rao Bahadur in 1895 for his work during riots between Hindus and Muslims. Hence, statement (c) is correct.
•
"Justice of peace" was awarded great respect to him by the then British Indian Government.
•
The Government of India issued a postage stamp with his photograph in 2005.
•
Bombay Labour Union was formed by N. M. Joshi in the year 1926, January and was one of the first city-wide textile worker's unions. Hence Statement (d) is incorrect.