'भारतीय लोक प्रशासन संस्थे' संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत ? अ. पॉल एच. अॅपलबी यांच्या शिफारशीनुसार ही संस्था 1954 मध्ये नवी दिल्ली येथे स्थापण्यात आली. ब. ही संस्था पूर्णतः शासकीय आहे. क. ही संस्था केवळ केन्द्र शासनामधील अधिकाऱ्यांसाठी उजळणी अभ्यासक्रम (Refresher Courses) आयोजित करते. ड. ही संस्था विद्यापीठातील अध्यापकांसाठी 'लोक प्रशासन' विषयावरील अल्पावधीच्या अभ्यासक्रमाचे देखील आयोजन करते.
EN
Which of the following statements are true regarding the 'Indian Institute of Public Administration' (IIPA)?
a. This institution was established in 1954 in New Delhi on the recommendation of Paul H. Appleby.
b. This institution is completely governmental.
c. This institution organizes refresher courses only for Central Government officers.
d. This institution also organizes short-term courses in Public Administration for university teachers.
अचूक उत्तर: पर्याय (२) अ आणि ड
भारतीय लोकप्रशासन संस्थेबाबत (IIPA, नवी दिल्ली) विधाने 'अ' आणि 'ड' सत्य आहेत, तर विधाने 'ब' आणि 'क' असत्य आहेत.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान 'अ' सत्य: आंतरराष्ट्रीय लोकप्रशासक पॉल एच. ॲपलबी (Paul H. Appleby) यांनी १९५३ च्या अहवालात केलेल्या शिफारशीनुसार २९ मार्च १९५४ रोजी नवी दिल्ली येथे 'भारतीय लोकप्रशासन संस्था' (IIPA) ची स्थापना पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या अध्यक्षतेखाली झाली.
•
विधान 'ब' असत्य: IIPA ही पूर्णतः शासकीय संस्था (Departmental body) नसून ती संस्था नोंदणी कायदा, १८६० अन्वये नोंदणीकृत स्वायत्त संस्था (Autonomous Society) आहे. (जरी तिला केंद्र सरकारकडून अनुदान मिळत असले, तरी तिची प्रशासकीय स्वायत्तता कायम आहे).
•
विधान 'क' असत्य: ही संस्था केवळ केंद्र शासनाच्या अधिकाऱ्यांसाठीच नव्हे, तर राज्य शासनातील वरिष्ठ अधिकारी, सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांचे (PSU) अधिकारी आणि स्थानिक संस्थांच्या अधिकाऱ्यांसाठीही उजळणी व प्रशिक्षण अभ्यासक्रम आयोजित करते.
•
विधान 'ड' सत्य: ही संस्था विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांमधील लोकप्रशासन विषयाच्या प्राध्यापकांसाठी आणि संशोधकांसाठी अल्पावधीचे कार्यशाळा, सेमिनार आणि उजळणी अभ्यासक्रम (Faculty Development Courses) आयोजित करते.
•
म्हणून अ आणि ड (पर्याय २) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: भारतीय लोकप्रशासन संस्था (IIPA, नवी दिल्ली):
•
स्थापना: २९ मार्च १९५४ (पॉल ॲपलबी यांच्या शिफारशीनुसार).
•
स्वरूप: स्वायत्त संस्था (Autonomous body).
•
पहिले अध्यक्ष: पंडित जवाहरलाल नेहरू.
•
मुखपत्र: 'इंडियन जर्नल ऑफ पब्लिक ॲडमिनिस्ट्रेशन' (IJPA).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) a and d
Regarding the Indian Institute of Public Administration (IIPA), statements a and d are TRUE, while statements b and c are false.
Detailed Analysis:
•
Statement a is TRUE: The IIPA was inaugurated on 29 March 1954 in New Delhi following the recommendations of Dr. Paul H. Appleby in his 1953 survey report on Indian administration.
•
Statement b is FALSE: IIPA is not a purely departmental governmental entity; it is an autonomous registered society established under the Societies Registration Act, 1860, operating with independent academic and executive governance.
•
Statement c is FALSE: It does not organize courses 'only' for Central Government officers; its executive training programmes cater to officers of Central ministries, State civil services, Public Sector Undertakings (PSUs), and urban local bodies.
•
Statement d is TRUE: IIPA regularly organizes short-term faculty development programmes, research workshops, and specialized training courses in Public Administration for university teachers and academic researchers.
•
Therefore, Option (2) a and d is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Indian Institute of Public Administration (IIPA):
•
Founded: 29 March 1954 (Paul H. Appleby Report).
•
Status: Autonomous society under Societies Registration Act, 1860.
•
Flagship Journal: *Indian Journal of Public Administration* (IJPA).