माहिती अधिकाराचा कायदा 2005 अंतर्गत खालीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत? अ) राज्य माहिती मुख्य आयुक्त पुनर्नियुक्तीस पात्र असणार नाहीत. ब) मुख्य माहिती आयुक्त त्यांच्या वयाच्या 75 वर्षापर्यंत पुनर्नियुक्तीस पात्र राहतील. क) या कायद्याअंतर्गत तोंडी माहिती विचारता किंवा देता येण्याची तरतूद आहे. ड) 'त्रयस्थ पक्ष' याच्या अर्थामध्ये सार्वजनिक प्राधिकरणाचा समावेश होतो. पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following statements are true under the Right to Information Act, 2005?
a) The State Chief Information Commissioner shall not be eligible for reappointment.
b) The Chief Information Commissioner shall remain eligible for reappointment until age 75.
c) There is a provision under this Act to ask for or provide information orally.
d) 'Third party' includes a public authority.
Alternative Answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (2) अ, ड
•
विधानांची सविस्तर कायदेशीर पडताळणी:
•
विधान (अ) सत्य आहे: कलम 16(1) नुसार, राज्य मुख्य माहिती आयुक्त हे पदावर पुनर्नियुक्तीसाठी पात्र असणार नाहीत (*shall not be eligible for reappointment*).
•
विधान (ब) असत्य आहे: मुख्य माहिती आयुक्तांसाठी कमाल वयोमर्यादा 65 वर्षे आहे (75 वर्षे नाही) आणि ते पुनर्नियुक्तीस पात्र नसतात (कलम 13(1)).
•
विधान (क) असत्य आहे: कलम 6(1) नुसार अर्ज लेखी किंवा इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातूनच करावा लागतो; केवळ निरक्षर व्यक्तीसाठी PIO ने तोंडी विनंती लेखी स्वरूपात आणून देण्याची मदत करायची असते.
•
विधान (ड) सत्य आहे: कलम 2(n) नुसार 'पर-व्यक्ती/त्रयस्थ पक्ष' (Third Party) म्हणजे माहिती मागणाऱ्या नागरिकाव्यतिरिक्त अन्य कोणतीही व्यक्ती आणि यामध्ये सार्वजनिक प्राधिकरणाचा समावेश होतो (*and includes a public authority*).
•
निष्कर्ष: विधाने (अ) आणि (ड) सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम 2(n) नुसार त्रयस्थ पक्षामध्ये (Third Party) खाजगी व्यक्तीसोबतच अन्य 'सार्वजनिक प्राधिकरणाचाही' समावेश होतो, हा अतिशय महत्त्वाचा तांत्रिक मुद्दा वारंवार विचारला जातो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) a, d
•
Detailed Statutory Analysis of Statements:
•
Statement (a) is TRUE: Under Section 16(1), the State Chief Information Commissioner is not eligible for reappointment.
•
Statement (b) is FALSE: The statutory age ceiling is 65 years (not 75 years), and Commissioners are ineligible for reappointment to the same post under Section 13(1).
•
Statement (c) is FALSE: Under Section 6(1), an RTI application must be made in writing or electronically. The PIO only assists oral requesters to reduce their request into writing.
•
Statement (d) is TRUE: Under Section 2(n), "third party" means a person other than the citizen making a request for information and includes a public authority.
•
Conclusion: Statements (a) and (d) are true.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Under Section 2(n), the definition of 'third party' specifically includes other public authorities whose records or interests may be implicated.