खालीलपैकी कोणते विधान भारतीय सर्वोच्च न्यायालयात स्वातंत्र्याशी संबंधित नाही?
EN
Which of the following statements is NOT related to the independence of the Indian Supreme Court?
अचूक उत्तर: पर्याय (१) ते राज्यघटनेचे आणि भारतीय जनतेच्या स्वातंत्र्याचे रक्षणकर्ते म्हणून कार्यरत असते.
सविस्तर विश्लेषण:
न्यायपालिकेच्या स्वातंत्र्याशी संबंधित घटनात्मक तरतुदींची तपासणी:
•
पर्याय (१) स्वातंत्र्याशी संबंधित तरतूद नाही (आणि म्हणून हेच उत्तर आहे):
•
"राज्यघटनेचे आणि जनतेच्या स्वातंत्र्याचे रक्षणकर्ते म्हणून काम करणे" हे सर्वोच्च न्यायालयाचे कार्य, भूमिका आणि कर्तव्य (Function/Role) आहे, न्यायपालिकेचे स्वातंत्र्य अबाधित राखण्यासाठी केलेली संस्थात्मक संरक्षणाची तरतूद (Safeguard of Independence) नाही.
•
इतर पर्याय न्यायपालिकेच्या स्वातंत्र्याशी प्रत्यक्ष संबंधित तरतुदी आहेत:
•
पर्याय (२): कार्यकाळाची सुरक्षा (कलम १२४(२) व १२४(४) - महाभियोगाशिवाय काढता येत नाही).
•
पर्याय (३): वेतनात अहितकारक बदल न करणे (कलम १२५(२) परंतुक).
•
पर्याय (४): निवृत्तीनंतर वकिली करण्यास बंदी (कलम १२४(७) - भविष्यातील आमिषांवर नियंत्रण).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
न्यायपालिकेच्या स्वातंत्र्याचे घटनात्मक उपाय: कार्यकाळाची सुरक्षा, संचित निधीवर भारित वेतन, निवृत्तीनंतर वकिलीवर बंदी (कलम १२४(७)), अवमानाबद्दल शिक्षेचा अधिकार.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) It functions as the protector of the Constitution and the freedom of the Indian people.
Detailed Analysis:
Examination of provisions safeguarding judicial independence:
•
Option (1) is NOT a safeguarding provision for independence (hence the correct answer):
•
Acting as the protector of the Constitution and freedoms is the substantive role and constitutional function of the Court, not an institutional safeguard designed to secure the independence of the judiciary.
•
Options (2), (3), and (4) are constitutional safeguards for independence:
•
Option (2): Security of tenure (Article 124(2) & (4)).
•
Option (3): Fixed service conditions that cannot be varied to disadvantage (Article 125(2) proviso).
•
Option (4): Ban on practice after retirement (Article 124(7)).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Safeguards of judicial independence: Security of tenure, fixed salary non-votable on CFI, and ban on legal practice after retirement (Article 124(7)).