निगुंतवणुकीची रणनीतिक विक्री पध्दती म्हणजे खालीलपैकी कोणते विधान?
EN
Which of the following statements is a strategic sales approach to investing?
निर्गुंतवणुकीची धोरणात्मक विक्री पद्धती (Strategic Sale Approach):
१.
धोरणात्मक विक्रीची व्याख्या:
•
सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमाचे (PSU) ५०% किंवा त्याहून अधिक समभाग (किंवा प्रभावी बहुसंख्य हिस्सा) व्यवस्थापकीय नियंत्रणासह (Management Control) एखाद्या योग्य व कार्यक्षम खाजगी धोरणात्मक भागीदाराला (Strategic Partner) विकणे म्हणजे 'रणनीतिक/धोरणात्मक विक्री' होय.
२.
वैशिष्ट्ये:
•
यामध्ये केवळ समभाग विकले जात नाहीत, तर कंपनीचे संपूर्ण दैनंदिन व्यवस्थापन आणि निर्णयक्षमता खाजगी व्यवस्थापनाकडे हस्तांतरित केली जाते (उदा. मारुती उद्योग, बाल्को, विदेश संचार निगम लिमिटेड, एअर इंडिया).
•
किरकोळ किंवा संस्थात्मक गुंतवणूकदारांना अल्पसंख्याक समभाग विकणे याला 'अल्पसंख्याक भागभांडवल विक्री' (Minority Stake Sale) म्हणतात.
म्हणून योग्य उत्तर पर्याय (२) 'सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांचे शेअर्स हे एखाद्या कार्यक्षम खाजगी भागीदाराला विकले जातात' हे आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
धोरणात्मक विक्री (Strategic Disinvestment) = ५०%+ समभाग + व्यवस्थापकीय नियंत्रणाचे खाजगी खरेदीदाराला हस्तांतरण. अल्पसंख्याक विक्री = ५१% पेक्षा जास्त मालकी सरकारकडे कायम राहते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Strategic Sale Approach to Disinvestment:
1.
Definition of Strategic Sale:
•
Strategic disinvestment involves the sale of a substantial portion of government equity (typically 50% or more) in a Public Sector Undertaking (PSU) along with the transfer of management control to an efficient private strategic buyer.
2.
Key Characteristics:
•
Unlike minority stake sales via OFS or IPOs (where government retains at least 51% equity and operational control), strategic sales relinquish managerial control to infuse private technology, operational efficiency, and capital (e.g., Air India, BALCO, VSNL, Maruti Udyog).
•
Selling shares to retail investors or mutual funds without transferring management is classified as a minority stake sale.
Hence, the correct answer is Option (2).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Strategic Sale = Transfer of majority shareholding along with transfer of management control to a private strategic partner. Minority Sale = Government retains management control and at least 51% stake.