🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण Rajyaseva Mains 2016 MEDIUM

पुढीलपैकी कोणते विधान व्याकरण नियमानुसार अचूक आहे? अ) कर्मणी वाक्यात कर्मे एकापेक्षा अधिक असतील, व ती भिन्नलिंगी आणि भिन्नवचनात असतील, तर वाक्यात शेवटी येणाऱ्या कर्माप्रमाणे क्रियापदाचे रूप होईल. ब) कर्मणी वाक्यात कर्मे एकापेक्षा अधिक असतील, व तो भिन्नलिंगी आणि भित्रवचनात असतील, तर वाक्यात प्रथम येणाऱ्या कर्माप्रमाणे क्रियापदाचे रूप होईल. पर्यायी उत्तरे:

EN Which of the following statements is accurate according to grammar rules? a) In a Karmani sentence, if there are multiple objects that differ in gender and number, the form of the verb will agree with the object that comes last in the sentence. b) In a Karmani sentence, if there are multiple objects that differ in gender and number, the form of the verb will agree with the object that comes first in the sentence. Answer options:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अ आणि ब दोन्ही बरोबर

Both a and b are correct

अ आणि ब दोन्ही चूक

Both a and b are incorrect

अ बरोबर ब चूक

a is correct and b is incorrect

ब बरोबर अ चूक

b is correct and a is incorrect

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) अ बरोबर ब चूक

सविस्तर विश्लेषण:

• मराठी व्याकरणातील (मोरो केशव दामले व मो. रा. वाळंबे यांच्या) अधिकृत नियमानुसार:

• कर्मणी प्रयोगात एकापेक्षा अधिक कर्मे असतील आणि ती भिन्न लिंगी व भिन्न वचनी असतील, तर क्रियापदाचे रूप वाक्यात शेवटी येणाऱ्या कर्माच्या लिंग-वचनानुसार ठरते.

• उदाहरणे:

१. 'त्याने एक पेरू आणि दोन सफरचंदे खाल्ली.'

• येथे शेवटी 'सफरचंदे' (अनेकवचनी, नपुंसकलिंगी) आल्यामुळे क्रियापद 'खाल्ली' झाले.

२. 'त्याने दोन सफरचंदे आणि एक पेरू खाल्ला.'

• येथे शेवटी 'पेरू' (एकवचनी, पुल्लिंगी) आल्यामुळे क्रियापद 'खाल्ला' झाले.

• यावरून स्पष्ट होते की विधान 'अ' पूर्णतः बरोबर आहे आणि विधान 'ब' चुकीचे आहे.

त्यामुळे पर्याय (३) 'अ बरोबर ब चूक' अचूक आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

कर्मणी प्रयोगात भिन्नलिंगी-भिन्नवचनी अनेक कर्मे आल्यास क्रियापद नेहमी 'शेवटच्या' कर्माचे लिंग-वचन स्वीकारते (पहिल्या कर्माचे नाही).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) a is correct and b is incorrect

Detailed Analysis:

• According to authoritative rules of Marathi grammar (M. K. Damle & M. R. Walambe):

• In a Karmani construction (कर्मणी प्रयोग), if a sentence contains multiple objects of differing genders and numbers connected together, the verb agrees in gender and number with the object that appears LAST in the sentence.

• Examples:

1. 'त्याने एक पेरू आणि दोन सफरचंदे खाल्ली.'

• The last object 'सफरचंदे' is neuter plural, so the verb is 'खाल्ली'.

2. 'त्याने दोन सफरचंदे आणि एक पेरू खाल्ला.'

• The last object 'पेरू' is masculine singular, so the verb is 'खाल्ला'.

• This confirms that statement 'a' is grammatically correct, while statement 'b' is incorrect.

Hence, Option (3) 'a is correct and b is incorrect' is the right answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

In Karmani Prayoga with compound objects of different genders/numbers, the verb always agrees with the LAST object in the sequence, never the first.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अ आणि ब दोन्ही बरोबर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) अ आणि ब दोन्ही चूक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) अ बरोबर ब चूक (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) अ बरोबर ब चूक**[/gold]

✗ पर्याय (4) ब बरोबर अ चूक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अ बरोबर ब चूक' हे असून ते 'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'क्रियापद, धातू व क्रियापदाचे प्रकार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन