खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ? अ) सिंचनासाठी नगरपालिका सांडपाण्याचा वापर केल्याने जमिनीत उपलब्ध झिंक आणि तांबे जमा होण्यात लक्षणीय वाढ होते. ब) सिंचनासाठी नगरपालिका सांडपाण्याचा वापर केल्याने जमिनीत कॅडमियम (Cd) जमा होण्यात लक्षणीय वाढ होते. पर्यायी उत्तरे :
EN
Which of the following statements is correct?
(a) The use of municipal wastewater for irrigation significantly increases the accumulation of available Zinc and Copper in the soil.
(b) The use of municipal wastewater for irrigation significantly increases the accumulation of Cadmium (Cd) in the soil.
Alternative Answers:
उत्तर: दोन्ही अ आणि ब विधाने बरोबर आहते (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
नगरपालिका सांडपाण्याचा सिंचनात वापर:
•
नगरपालिका व शहरांमधील सांडपाण्यात घरगुती व औद्योगिक घटकांमुळे विविध जड धातू (Heavy metals) असतात.
•
अशा सांडपाण्याचा सिंचनासाठी सलग वापर केल्याने जमिनीत झिंक (Zn), तांबे (Cu), तसेच अत्यंत विषारी मानला जाणारा कॅडमियम (Cd) आणि निकेल मोठ्या प्रमाणात साचतात (Bioaccumulation).
•
हे जड धातू पिकांच्या पानांमध्ये आणि फळांमध्ये शोषले जाऊन मानवी अन्नसाखळीत विषबाधा निर्माण करतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कॅडमियमच्या (Cd) अतिप्रमाणामुळे मानवामध्ये 'इटाई-इटाई' (Itai-Itai) हा हाडांचा गंभीर आजार होतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Both statements (a) and (b) are correct (Option 3)
Key Points:
•
Effects of Municipal Wastewater Irrigation:
•
Urban wastewater contains variable concentrations of industrial effluents and domestic detergents containing trace and heavy metals.
•
Repeated irrigation with untreated municipal wastewater significantly accelerates the long-term accumulation of heavy metals including Zinc (Zn), Copper (Cu), and hazardous Cadmium (Cd) in the plow layer.
•
These heavy metals enter crop plants through root uptake, posing serious toxicity risks along the human food chain.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Cadmium contamination through wastewater enters food crops and can cause toxic skeletal and kidney diseases like Itai-Itai.