महाधिवक्ता यांच्या बाबतीत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
EN
Which of the following statements is correct regarding the Advocate General?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (उच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होण्यास जी व्यक्ती अर्हता प्राप्त असेल अशा व्यक्तीस नेमात येईल)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
अनुच्छेद १६५(१): "प्रत्येक राज्याचा राज्यपाल, उच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होण्यास जी व्यक्ती अर्हताप्राप्त असेल अशा एखाद्या व्यक्तीस राज्याचा महा अधिवक्ता म्हणून नियुक्त करील." त्यामुळे पर्याय ३ हे संविधानातील तंतोतंत शब्दरचना असलेले अचूक विधान आहे.
२.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १: संविधानात उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशाशी सल्लामसलत करण्याची कोणतीही तरतूद नाही.
•
पर्याय २: घटनात्मकदृष्ट्या तो राज्यपालाच्या मर्जीनुसार पद धारण करतो, मंत्रिमंडळाच्या नाही.
•
पर्याय ४: महाधिवक्त्याला केवळ राज्यातील (within the State) कोणत्याही न्यायालयात उपस्थित राहण्याचा (Right of audience) अधिकार आहे; संपूर्ण भारतातील न्यायालयात उपस्थित राहण्याचा अधिकार भारताच्या महान्यायवाद्यांना (कलम ७६(३)) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
भारतातील कोणत्याही न्यायालयात हजर राहण्याचा अधिकार: महान्यायवादी (Attorney General - केंद्र).
•
राज्यातील कोणत्याही न्यायालयात हजर राहण्याचा अधिकार: महाधिवक्ता (Advocate General - राज्य).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (A person qualified to be appointed as a Judge of a High Court shall be appointed)
Detailed Explanation:
1.
Article 165(1): "The Governor of each State shall appoint a person who is qualified to be appointed a Judge of a High Court to be Advocate-General for the State." This matches Option 3 verbatim.
2.
Analysis of Other Options:
•
Option 1: The Constitution does not require consultation with the Chief Justice of the High Court for appointing the Advocate General.
•
Option 2: Constitutionally, he holds office during the pleasure of the Governor, not the Cabinet.
•
Option 4: The Advocate General has the right of audience in any court within the State only; it is the Attorney General of India who has the right of audience in all courts across the entire territory of India (Article 76(3)).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Right of audience in all courts in India: Attorney General (Union - Art. 76).
•
Right of audience in all courts in the State: Advocate General (State - Art. 165).