🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

दुसऱ्या प्रशासकीय सुधारणा आयोगाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?

EN Which of the following statements is correct regarding the Second Administrative Reforms Commission (2nd ARC)? 1. The Commission recommended the repeal of the Official Secrets Act, 1923. 2. The Commission recommended the repeal of the Armed Forces (Special Powers) Act, 1958. 3. The Commission recommended the abolition of the MPLADS and MLALADS schemes provided for local area development. 4. All of the above
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
आयोगाने कार्यालयीन गुप्त कायदा, 1923 रद्द करावा अशी शिफारस केली आहे.
The Commission recommended the repeal of the Official Secrets Act, 1923.
B
आयोगाने सशस्त्र बल विशेष अधिकार कायदा, 1958 रद्द करावा अशी शिफारस केली आहे.
The Commission recommended the repeal of the Armed Forces (Special Powers) Act, 1958.
C
आयोगाने स्थानिक क्षेत्र विकासासाठी संसद सदस्य आणि विधीमंडळ सदस्यांना देण्यात येणाऱ्या निधीची योजना रद्द करावी अशी शिफारस केली आहे.
The Commission recommended the abolition of the MPLADS and MLALADS schemes provided for local area development.
D
वरील सर्व
All of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरील सर्व

स्पष्टीकरण:

दुसरा प्रशासकीय सुधारणा आयोग (2nd ARC - २००५, अध्यक्ष: वीरप्पा मोईली) च्या शिफारशी:

• विधान (१) बरोबर आहे: आयोगाने आपल्या पहिल्या अहवालात ('Right to Information: Master Key to Good Governance') शासकीय गुप्तता कायदा, १९२३ (Official Secrets Act, 1923) संपूर्णपणे रद्द करून त्याऐवजी राष्ट्रीय सुरक्षेबाबत राष्ट्रीय सुरक्षा कायद्यात स्वतंत्र प्रकरण समाविष्ट करण्याची शिफारस केली.
• विधान (२) बरोबर आहे: आयोगाने आपल्या पाचव्या अहवालात ('Public Order') ईशान्य भारतातील सशस्त्र दल (विशेष अधिकार) कायदा, १९५८ (AFSPA) रद्द करण्याची शिफारस केली (जीवन रेड्डी समितीच्या शिफारशीचे समर्थन केले).
• विधान (३) बरोबर आहे: आयोगाने आपल्या चौथ्या अहवालात ('Ethics in Governance') संसद सदस्य व विधानमंडळ सदस्यांना दिला जाणारा स्थानिक क्षेत्र विकास निधी (MPLADS आणि MLALADS) ही योजना अधिकार पृथक्करणाच्या तत्त्वाविरुद्ध (Separation of Powers) असल्याने ती रद्द करावी अशी स्पष्ट शिफारस केली.

त्यामुळे वरील सर्व विधाने बरोबर आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: दुसरा प्रशासकीय सुधारणा आयोग (2nd ARC - २००५): अध्यक्ष वीरप्पा मोईली (नंतर व्ही. रामचंद्रन). प्रमुख शिफारशी: शासकीय गुप्तता कायदा १९२३ रद्द करणे, AFSPA १९५८ रद्द करणे, आणि MPLADS/MLALADS योजना बंद करणे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) All of the above

Explanation:

Recommendations of the Second Administrative Reforms Commission (2nd ARC, 2005, chaired by Veerappa Moily):

• Statement 1 is correct: In its 1st Report ('Right to Information: Master Key to Good Governance'), 2nd ARC recommended the repeal of the Official Secrets Act, 1923, replacing it with a chapter on national security.
• Statement 2 is correct: In its 5th Report ('Public Order'), the Commission recommended the repeal of the Armed Forces (Special Powers) Act, 1958 (AFSPA), echoing the Jeevan Reddy Committee findings.
• Statement 3 is correct: In its 4th Report ('Ethics in Governance'), the Commission recommended the abolition of the MPLADS and MLALADS schemes, stating that legislators executing public works violates the doctrine of separation of powers.

Therefore, All of the above statements are correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: 2nd ARC (2005) key recommendations: Repeal Official Secrets Act 1923, repeal AFSPA 1958, and abolish MPLADS/MLALADS schemes to uphold separation of powers.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) आयोगाने कार्यालयीन गुप्त कायदा, 1923 रद्द करावा अशी शिफारस केली आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) आयोगाने सशस्त्र बल विशेष अधिकार कायदा, 1958 रद्द करावा अशी शिफारस केली आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) आयोगाने स्थानिक क्षेत्र विकासासाठी संसद सदस्य आणि विधीमंडळ सदस्यांना देण्यात येणाऱ्या निधीची योजना रद्द करावी अशी शिफारस केली आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) वरील सर्व (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरील सर्व**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'निवडणूक आयोग, निवडणूक सुधारणा व मतदान प्रक्रिया' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: निवडणूक आयोग, निवडणूक सुधारणा व मतदान प्रक्रिया

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'निवडणूक आयोग, निवडणूक सुधारणा व मतदान प्रक्रिया' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'निवडणूक आयोग, निवडणूक सुधारणा व मतदान प्रक्रिया' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'निवडणूक आयोग, निवडणूक सुधारणा व मतदान प्रक्रिया' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'निवडणूक आयोग, निवडणूक सुधारणा व मतदान प्रक्रिया' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →