🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Combine Group B Pre 2019 MEDIUM

महाराष्ट्रातील थेट निवडलेल्या सरपंचाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?

EN Which of the following statements is incorrect regarding a directly elected Sarpanch in Maharashtra?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

सरपंचाविरूद्ध अविश्वासाचा ठराव दोन-तृतीयांश सदस्यांच्या पाठिंब्याशिवाय मांडता येणार नाही.

A motion of no-confidence against the Sarpanch cannot be moved without the support of two-thirds of the members.

अविश्वासाचा ठराव मंजूर होण्यासाठी तीन-चतुर्थांस बहुमताची आवश्यकता असते.

A three-fourths majority is required for passing the motion of no-confidence.

जर अविश्वासाचा ठराव फेटाळला गेल्यास पुन्हा दोन वर्ष तो मांडता येणार नाही.

If the motion of no-confidence is rejected, no fresh motion can be moved for two years.

सरपंचायच्या कारकिर्दीच्या अखेरच्या वर्षात अविश्वासाचा ठराव मांडता येणार नाही.

A motion of no-confidence cannot be moved in the final year of the Sarpanch's tenure.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) सरपंचायच्या कारकिर्दीच्या अखेरच्या वर्षात अविश्वासाचा ठराव मांडता येणार नाही

महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमातील थेट निर्वाचित सरपंचाविषयीच्या सुधारित तरतुदींनुसार पर्याय (४) हे चुकीचे (अयोग्य) विधान असल्याने विचारलेल्या प्रश्नाचे अचूक उत्तर आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

• पर्याय (४) चुकीचे विधान (अचूक उत्तर): कायद्यानुसार थेट निर्वाचित सरपंचाच्या कार्यकाळाच्या शेवटच्या ६ महिन्यांत अविश्वासाचा ठराव मांडता येत नाही (संपूर्ण शेवटच्या वर्षात नव्हे). त्यामुळे हे विधान चुकीचे आहे.

• पर्याय (१) बरोबर विधान: थेट निवडलेल्या सरपंचाविरुद्ध अविश्वासाचा ठराव मांडण्यासाठी एकूण सदस्यांच्या किमान २/३ (दोन-तृतीयांश) सदस्यांचा पाठिंबा/स्वाक्षरी आवश्यक असते.

• पर्याय (२) बरोबर विधान: थेट निवडलेल्या सरपंचाविरुद्ध अविश्वासाचा ठराव मंजूर होण्यासाठी एकूण सदस्यांच्या किमान ३/४ (तीन-चतुर्थांश) विशेष बहुमताची आवश्यकता असते (तसेच ग्रामसभेचे साधे बहुमत आवश्यक).

• पर्याय (३) बरोबर विधान: थेट निवडलेल्या सरपंचाविरुद्ध अविश्वासाचा ठराव फेटाळला गेल्यास पुढील २ वर्षांपर्यंत पुन्हा असा अविश्वास ठराव मांडता येत नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: थेट निवडून आलेल्या सरपंचाविरुद्ध अविश्वास ठराव नियम:

• पहिल्या २ वर्षांत अविश्वास आणता येत नाही.

• शेवटच्या ६ महिन्यांत अविश्वास आणता येत नाही.

• ठराव मांडण्यासाठी २/३ सदस्यांची नोटीस आवश्यक.

• ठराव मंजूर होण्यासाठी ३/४ बहुमत + ग्रामसभेची मान्यता आवश्यक.

• फेटाळल्यास पुढील २ वर्षे पुन्हा ठराव आणता येत नाही.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) A motion of no-confidence cannot be moved in the final year of the Sarpanch's tenure

Under the Maharashtra Village Panchayats (Amendment) provisions governing directly elected Sarpanchas, Option (4) is the incorrect statement and therefore the correct answer.

Detailed Analysis:

• Option (4) is incorrect (Correct Answer): The statutory restriction states that no motion of no-confidence can be moved within the last six months of the Sarpanch's five-year tenure, not the entire final year.

• Option (1) is correct: A motion of no-confidence cannot be moved against a directly elected Sarpanch without a requisition supported and signed by not less than two-thirds of the total members.

• Option (2) is correct: To pass a motion of no-confidence against a directly elected Sarpanch, a special majority of not less than three-fourths of the total members is required, followed by approval from the Gram Sabha.

• Option (3) is correct: If a motion of no-confidence is rejected, no subsequent motion can be brought for a period of two years.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: No-Confidence Motion vs Directly Elected Sarpanch:

• Immunity period: First 2 years and last 6 months of tenure.

• Support to move: At least 2/3rd members.

• Majority to pass: At least 3/4th members + Gram Sabha approval.

• Bar on rejection: Cannot be moved again for 2 years.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) सरपंचाविरूद्ध अविश्वासाचा ठराव दोन-तृतीयांश सदस्यांच्या पाठिंब्याशिवाय मांडता येणार नाही. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) अविश्वासाचा ठराव मंजूर होण्यासाठी तीन-चतुर्थांस बहुमताची आवश्यकता असते. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) जर अविश्वासाचा ठराव फेटाळला गेल्यास पुन्हा दोन वर्ष तो मांडता येणार नाही. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) सरपंचायच्या कारकिर्दीच्या अखेरच्या वर्षात अविश्वासाचा ठराव मांडता येणार नाही. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) सरपंचायच्या कारकिर्दीच्या अखेरच्या वर्षात अविश्वासाचा ठराव मांडता येणार नाही**[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'सरपंचायच्या कारकिर्दीच्या अखेरच्या वर्षात अविश्वासाचा ठराव मांडता येणार नाही.' हे असून ते 'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

महाराष्ट्रातील थेट निवडलेल्या सरपंचाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन