भारताच्या सेवाक्षेत्राच्या बाबतीत खालील विधानांपैकी कोणते विधान बरोबर नाही?
EN
Which of the following statements is not correct regarding India's service sector?
भारतातील सेवा क्षेत्राची (Service Sector) वैशिष्ट्ये:
१.
विधान (१): उद्योगधंद्यांशी निगडीत सेवा (Business services), माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि ITES हे भारतातील सर्वात वेगाने वाढणारे सेवा क्षेत्र राहिले आहे. (विधान बरोबर)
२.
विधान (२): भारताच्या स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्नात/जीडीपीत सेवा क्षेत्राचा वाटा १९५०-५१ मधील सुमारे ३०% वरून वाढून ५३% ते ५५% पर्यंत गेला आहे. (विधान बरोबर)
३.
विधान (३): संप्रेषण व दूरसंचार (Communication) क्षेत्राच्या विस्तारामुळे सेवा क्षेत्राच्या वाढीस प्रचंड गती मिळाली आहे. (विधान बरोबर)
४.
विधान (४): 'सेवा क्षेत्राचा एकूण रोजगारातील वाटा खूप मोठा आहे' हे विधान अचूक नाही (चूक आहे).
•
भारतात सेवा क्षेत्राचा जीडीपीमधील वाटा ५४% हून अधिक असला तरी एकूण रोजगारातील वाटा केवळ ३०% ते ३२% आहे. आजही भारतात सर्वाधिक रोजगार (सुमारे ४५%) कृषी क्षेत्र पुरवते. सेवा क्षेत्राने अपेक्षेप्रमाणे रोजगार निर्माण केलेला नाही (Jobless Growth).
म्हणून विचारलेले चुकीचे विधान पर्याय (४) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारताच्या जीडीपीमध्ये सेवा क्षेत्राचा वाटा सर्वाधिक (~५४%) असला, तरी रोजगारात त्याचा वाटा फक्त ~३०-३२% आहे. सर्वाधिक रोजगार आजही कृषी क्षेत्रात (~४५%) आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Characteristics of India's Services Sector:
1.
Statement (1): Information technology, IT-enabled services (ITES), and business consulting services have been the fastest-growing subsectors of India's services industry. Hence statement (1) is correct.
2.
Statement (2): The services sector's share in India's Gross Value Added (GVA/GDP) has risen significantly from ~30% in 1950 to over 53-55% in recent decades. Hence statement (2) is correct.
3.
Statement (3): Modern communication and telecommunications have been powerhouse drivers of the services sector's expansion. Hence statement (3) is correct.
4.
Statement (4): The assertion that the services sector commands a "very large share of total employment" is incorrect.
•
While services generate ~54% of India's GDP, they employ only about 30% to 32% of the labor force. The agricultural sector continues to employ the single largest share of India's workforce (~45%). India's service-led expansion has often been described as relatively jobless.
Hence, the incorrect statement is Option (4).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Services account for ~54% of India's GDP but only ~31% of total employment. Agriculture continues to employ the largest share (~45%) of the workforce.