राज्यघटनेच्या 'प्रस्तावने' बाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही?
EN
Which of the following statements is not correct regarding the 'Preamble' of the Constitution?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (1975 च्या 42 व्या घटनादुरुस्ती कायद्यान्वये प्रस्तावनेत समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष व एकता या तीन नवीन शब्दांचा समावेश करण्यात आला आहे) आहे.
विधानांचे सविस्तर परीक्षण:
•
पर्याय १ बरोबर: सरनामा हा पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी १३ डिसेंबर १९४६ रोजी संविधान सभेत मांडलेल्या आणि २२ जानेवारी १९४७ रोजी एकमताने संमत झालेल्या 'उद्दिष्टांच्या ठरावावर' (Objective Resolution) आधारित आहे.
•
पर्याय २ बरोबर: १९९५ मधील 'एलआयसी ऑफ इंडिया' (LIC of India v. Consumer Education and Research Centre) खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने 'सरनामा हा संविधानाचा अविभाज्य भाग (Integral part) आहे' असा पुनरुच्चार केला.
•
पर्याय ३ चूक (अयोग्य विधान):
•
४२ वी घटनादुरुस्ती १९७६ मध्ये झाली (१९७५ नव्हे).
•
या दुरुस्तीने सरनाम्यात 'समाजवादी' (Socialist), 'धर्मनिरपेक्ष' (Secular) आणि 'एकात्मता/अखंडता' (Integrity) या तीन नवीन शब्दांचा समावेश करण्यात आला.
•
मूळ सरनाम्यात 'एकता' (Unity) हा शब्द आधीपासूनच अस्तित्वात होता; दुरुस्तीद्वारे 'राष्ट्राची एकता' ऐवजी 'राष्ट्राची एकता आणि एकात्मता' (Unity and Integrity of the Nation) अशी सुधारणा करण्यात आली.
•
पर्याय ४ बरोबर: सरनामा हा कायदेमंडळाच्या अधिकाराचा स्त्रोतही नाही आणि त्याच्या अधिकारांवर मर्यादाही घालत नाही. तसेच तो न्यायप्रविष्ट (Non-justiciable) नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतीय राज्यघटनेच्या सरनाम्यात आजतागायत केवळ एकच वेळा (४२ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९७६) दुरुस्ती करण्यात आली आहे, जी ३ जानेवारी १९७७ पासून अंमलात आली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 3 (By the 42nd Amendment Act of 1976, three new words Socialist, Secular and Unity were added to the Preamble).
Detailed Analysis of Options:
•
Option 1 is correct: The Preamble is historically formulated upon the 'Objectives Resolution', introduced by Pandit Jawaharlal Nehru on 13 December 1946 and unanimously adopted by the Constituent Assembly on 22 January 1947.
•
Option 2 is correct: In the *LIC of India v. Consumer Education & Research Centre (1995)* case, the Supreme Court unequivocally reaffirmed that the Preamble is an integral part of the Constitution.
•
Option 3 is incorrect (False statement):
•
The 42nd Constitutional Amendment Act was enacted in 1976 (not 1975).
•
It introduced three specific new words: 'Socialist', 'Secular', and 'Integrity'.
•
The word 'Unity' was already present in the original Preamble; the amendment substituted 'Unity of the Nation' with 'Unity and Integrity of the Nation'.
•
Option 4 is correct: The Preamble is non-justiciable; it is neither a source of substantive legislative power nor a limitation upon legislative prerogatives.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Preamble of the Indian Constitution has been amended only once till date, via the 42nd Amendment Act of 1976 (effective 3 January 1977).