विधाने अ आणि ब योग्य आहेत. शिक्षण व आरोग्यासारख्या मानवी भांडवल निर्मितीमध्ये बाजारपेठ सर्वसमावेशक परिणाम देऊ शकत नाही, त्यामुळे शासकीय हस्तक्षेप अनिवार्य असतो. तसेच प्रशिक्षण, ध्येयनिश्चिती आणि लवचिक कामाचे वेळापत्रक यामुळे कामगारांची उत्पादकता वाढते. विधान क अयोग्य आहे कारण लहान व्यवसायात मालक थेट कर्मचाऱ्यांशी संवाद साधत असल्याने कौशल्य विकासाचे परिणाम अधिक जलद व सकारात्मक दिसू शकतात.
अर्थतज्ज्ञ थिओडोर शुल्त्झ आणि गॅरी बेकर यांनी मानवी भांडवल सिद्धांताचा (Human Capital Theory) पाया घातला.
Statements a and b are correct. Public investment in education and healthcare constitutes classic public goods requiring decisive state intervention for poverty reduction. Furthermore, empirical HRM research proves that structured training, goal clarity, and incentives enhance productivity. Statement c is flawed because small business direct leadership often fosters agile and close employee mentoring.
Economists Theodore Schultz and Gary Becker pioneered the Human Capital Theory, demonstrating that investments in education and health yield direct economic returns.
'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अ आणि ब' हे असून ते 'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.