उत्तर: फक्त अ आणि क (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
कृत्रिम परिसंस्था (Artificial/Man-made Ecosystems): मानवनिर्मित आणि मानवाद्वारे नियंत्रित केल्या जाणाऱ्या परिसंस्था, उदा. शेतजमिनी (भात, गहू, मका शेती), मत्स्यपालन तलाव, कृत्रिम उद्याने/बागा (विधान अ बरोबर). बाग ही नैसर्गिक नसून कृत्रिम परिसंस्था आहे (विधान ब चुकीचे).
•
नैसर्गिक परिसंस्था (Natural Ecosystems): निसर्गतः विकसित झालेल्या परिसंस्था, उदा. जंगले, गवताळ प्रदेश, वाळवंट आणि जलचर परिसंस्था (विधान क बरोबर).
शेती परिसंस्था (Agro-ecosystem) ही जगातील सर्वात मोठी मानवनिर्मित (कृत्रिम) परिसंस्था आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Only (a) and (c) (Option 4)
Key Points:
•
Artificial (Man-made) Ecosystems: Created and maintained by human intervention; examples include agricultural croplands (rice, wheat, maize agro-ecosystems), aquariums, and gardens. Thus, a garden is artificial, not natural (statement b is incorrect).
•
Natural Ecosystems: Evolved naturally without human management; includes terrestrial biomes (forests, grasslands, deserts) and natural aquatic bodies (oceans, lakes) (statements a and c are correct).
Agro-ecosystems represent anthropogenic, artificial ecosystems characterized by simplified food webs and high external energy inputs.
