खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहे ? अ) राज्य लोकसेवा आयोगाच्या अध्यक्षाची नेमणूक राज्यपाल करतात. ब) राज्य लोकसेवा आयोगाच्या अध्यक्ष व सदस्यांचा कार्यकाळ सहा वर्षाचा आहे. क) राज्य लोकसेवा आयोगाचे अध्यक्ष वयाच्या 65 वर्षापर्यंत पदावर राहू शकतात. ड) राज्यपाल सदस्यांना पदावरुन दूर करु शकतात. पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following statements are correct?
a) The Chairman of the State Public Service Commission is appointed by the Governor.
b) The tenure of the Chairman and members of the SPSC is six years.
c) The Chairman of the SPSC can hold office up to 65 years of age.
d) The Governor can remove members from office.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (१) अ , ब
राज्य लोकसेवा आयोगाबाबत (SPSC) विधाने 'अ' आणि 'ब' बरोबर आहेत, तर विधाने 'क' आणि 'ड' चुकीची आहेत.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान 'अ' बरोबर: कलम ३१६(१) नुसार राज्य लोकसेवा आयोगाच्या अध्यक्षांची व सदस्यांची नियुक्ती राज्याचे राज्यपाल करतात.
•
विधान 'ब' बरोबर: कलम ३१६(२) नुसार अध्यक्ष व सदस्यांचा कार्यकाळ ६ वर्षे असतो.
•
विधान 'क' चूक: SPSC च्या अध्यक्ष व सदस्यांचे निवृत्तीचे वय ६२ वर्षे आहे (६५ वर्षे हे वय संघ लोकसेवा आयोग - UPSC साठी आहे).
•
विधान 'ड' चूक: कलम ३१७ नुसार राज्य लोकसेवा आयोगाच्या सदस्यांना पदावरून दूर करण्याचा (बडतर्फीचा) अधिकार राज्यपालांना नसून केवळ भारताच्या राष्ट्रपतींना आहे (राज्यपाल केवळ चौकशी काळात निलंबित करू शकतात).
•
म्हणून केवळ अ आणि ब ही विधाने बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: UPSC विरुद्ध SPSC तुलना:
•
नियुक्ती: UPSC ➔ राष्ट्रपती; SPSC ➔ राज्यपाल.
•
पदावधी: UPSC ➔ ६ वर्षे किंवा ६५ वर्षे; SPSC ➔ ६ वर्षे किंवा ६२ वर्षे.
•
राजीनामा: UPSC ➔ राष्ट्रपतींकडे; SPSC ➔ राज्यपालांकडे.
•
बडतर्फी: UPSC ➔ राष्ट्रपती; SPSC ➔ राष्ट्रपती (दोघांनाही केवळ राष्ट्रपतीच बडतर्फ करू शकतात!).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) a and b
Regarding the State Public Service Commission (SPSC), statements a and b are correct, while statements c and d are incorrect.
Detailed Analysis:
•
Statement a is correct: Under Article 316(1), the Chairman and members of an SPSC are appointed by the Governor of the State.
•
Statement b is correct: Under Article 316(2), they hold office for a term of six years.
•
Statement c is incorrect: The upper age limit for SPSC members is 62 years (the 65-year threshold applies strictly to the UPSC).
•
Statement d is incorrect: Under Article 317, the power of removal is vested exclusively in the President of India following an inquiry by the Supreme Court; the Governor can only suspend them pending inquiry.
•
Hence, Option (1) a and b is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Comparison of UPSC and SPSC:
•
Appointed by: UPSC by President; SPSC by Governor.
•
Age of retirement: UPSC is 65 years; SPSC is 62 years.
•
Removed by: Both UPSC and SPSC members can be removed ONLY by the President (Article 317).