खालीलपैकी कोणते /ती विधान/ने योग्य आहे/त ? a. मानव विकास निर्देशांक अहवाल 2010 ने दोन जागतिक निर्देशांक सुरू केले-लिंग सबलीकरण उपाय आणि लिंग असमानता निर्देशांक. b. लिंग सबलीकरणाच्या उपायाने स्त्रीया आर्थिक आणि राजकीय जीवनात सक्रीयपणे भाग घेण्यास सक्षम आहेत की नाही हे सूचित होते.
EN
Which of the following statements is/are correct? a. The Human Development Index Report 2010 launched two global indices—Gender Empowerment Measure and Gender Inequality Index.b. A measure of gender empowerment indicates whether women are able to participate actively in economic and political life.
योग्य उत्तर पर्याय (३) केवळ b योग्य आहे हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान a अयोग्य आहे: मानव विकास अहवाल २०१० (HDR 2010) ने लिंग सबलीकरण उपाय (GEM) सुरू केला नाही; तर उलट GEM ची संकल्पना १९९५ च्या मानव विकास अहवालात सुरू झाली होती. २०१० च्या अहवालात जुने GEM आणि GDI रद्द करून नवीन लिंग असमानता निर्देशांक (Gender Inequality Index - GII) सुरू करण्यात आला.
•
विधान b योग्य आहे: लिंग सबलीकरण उपाय (Gender Empowerment Measure - GEM): हा निर्देशांक स्त्रिया आर्थिक आणि राजकीय जीवनात किती सक्रियपणे व सक्षमपणे भाग घेतात हेच मोजतो (संसदेतील महिलांचे प्रमाण, वरिष्ठ प्रशासकीय व व्यवस्थापकीय पदांवरील महिलांची टक्केवारी आणि महिलांचा उत्पन्न वाटा).
•
म्हणून केवळ b योग्य आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
HDR 1995: लिंग विकास निर्देशांक (GDI) आणि लिंग सबलीकरण उपाय (GEM) सुरू झाले.
•
HDR 2010: नवीन लिंग असमानता निर्देशांक (GII) सुरू झाला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3): Only b is correct.
Explanation:
•
Statement a is INCORRECT: The Gender Empowerment Measure (GEM) was introduced in HDR 1995, NOT in HDR 2010. The 2010 Human Development Report replaced the earlier GEM and GDI with the newly formulated Gender Inequality Index (GII).
•
Statement b is CORRECT: The Gender Empowerment Measure (GEM) specifically evaluates whether women are able to actively participate in economic and political decision-making, tracking female shares of parliamentary seats, professional/managerial positions, and earned income share.
•
Hence, only statement b is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
HDR 1995 introduced GDI and GEM.
•
HDR 2010 introduced GII (Gender Inequality Index).