🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2022 MEDIUM

खालीलपैकी कोणती विधान ने बरोबर आहेत ? (a) राज्य आपत्ती प्रतिसाद निधी हा आपत्ती व्यवस्थापन कायदा 2005 कलम 58 (2) (b) प्रमाणे गठीत केला आहे. (b) राज्य आपत्ती प्रतिसाद निधी वाटपाच्या 75% निधी केंद्र सरकार राज्यांना देते. (c) राष्ट्रीय आपत्ती निवारण निधी हा आपत्ती व्यवस्थापन कायदा 2005 च्या कलम 46 प्रमाणे गठीत केला आहे. पर्यायी उत्तरे

EN Which of the following statements is/are correct? (a) The State Disaster Response Fund (SDRF) is constituted under Section 58(2)(b) of the Disaster Management Act, 2005. (b) The Central Government contributes 75% of the total allocation of the State Disaster Response Fund to the states. (c) The National Disaster Response Fund (NDRF) is constituted under Section 46 of the Disaster Management Act, 2005. Alternative Answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त विधान (b)
Only statement (b)
B
फक्त विधान (a)
Only statement (a)
C
विधान (a) आणि (b)
Statements (a) and (b)
D
विधान (b) आणि (c)
Statements (b) and (c)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (4) विधान (b) आणि (c)

स्पष्टीकरण:

आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, 2005 मधील वित्तीय निधीच्या तरतुदी:

• विधान (a) चूक: राज्य आपत्ती प्रतिसाद निधीची (SDRF) स्थापना आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, 2005 च्या कलम 48(1)(a) अंतर्गत केली जाते, कलम 58(2)(b) अंतर्गत नाही.
• विधान (b) बरोबर: वित्त आयोगाच्या शिफारशींनुसार, सामान्य राज्यांसाठी राज्य आपत्ती प्रतिसाद निधीमध्ये (SDRF) 75% वाटा केंद्र सरकार देते आणि 25% वाटा राज्य सरकार देते (ईशान्य व हिमालयीन राज्यांसाठी हा वाटा 90:10 असतो).
• विधान (c) बरोबर: राष्ट्रीय आपत्ती निवारण निधीची (National Disaster Response Fund - NDRF) स्थापना आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, 2005 च्या कलम 46 अंतर्गत करण्यात आली आहे.

म्हणून विधाने (b) आणि (c) बरोबर आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, 2005 च्या कलम 46 नुसार NDRF आणि कलम 48 नुसार SDRF चे गठन केले जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Statements (b) and (c)

Explanation:

Statutory financial provisions under the Disaster Management Act, 2005:

• Statement (a) is incorrect: The State Disaster Response Fund (SDRF) is constituted pursuant to Section 48(1)(a) of the Disaster Management Act, 2005 (not Section 58).
• Statement (b) is correct: As mandated by Finance Commission guidelines, the Central Government contributes 75% of the annual SDRF allocation for general category states (and 90% for North-Eastern and Himalayan special category states).
• Statement (c) is correct: The National Disaster Response Fund (NDRF) is statutorily constituted under Section 46 of the Disaster Management Act, 2005.

Thus, statements (b) and (c) are correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Disaster response funding statutory sections: Section 46 governs the National Disaster Response Fund (NDRF), while Section 48 governs the State Disaster Response Fund (SDRF).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त विधान (b) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त विधान (a) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) विधान (a) आणि (b) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) विधान (b) आणि (c) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (4) विधान (b) आणि (c)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'आपत्ती व्यवस्थापन व पूर्वसूचना प्रणाली तंत्रज्ञान' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: आपत्ती व्यवस्थापन व पूर्वसूचना प्रणाली तंत्रज्ञान

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'आपत्ती व्यवस्थापन व पूर्वसूचना प्रणाली तंत्रज्ञान' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'आपत्ती व्यवस्थापन व पूर्वसूचना प्रणाली तंत्रज्ञान' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'आपत्ती व्यवस्थापन व पूर्वसूचना प्रणाली तंत्रज्ञान' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'आपत्ती व्यवस्थापन व पूर्वसूचना प्रणाली तंत्रज्ञान' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →