भारताच्या नवीन व्यापार धोरणाच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/ आहेत? (a) 1991 नंतरच्या काळात व्यापार धोरणामध्ये मोठ्या प्रमाणात उदारीकरण करण्यात आले आहे. (b) भारताच्या जागतिक व्यापार संघटनेशी (WTO) असलेल्या बांधिलकीमुळे सर्व आयात वस्तुवरील संख्यात्मक बंधणे शिथील करण्यात आली आहेत. पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following statement(s) is/are correct regarding India's New Trade Policy? (a) Trade policy has been largely liberalized since 1991. (b) Numerical restrictions on all import items have been relaxed due to India's commitment to the World Trade Organization (WTO).Alternative Answers:
योग्य उत्तर: दोन्ही (पर्याय ३)
स्पष्टीकरण:
•
भारताचे नवीन व्यापार धोरण (New Trade Policy):
•
विधान (a) बरोबर आहे: १९९१ नंतर आयात परवाना पद्धत रद्द करून, सीमाशुल्क दर ३००% वरून टप्प्याटप्प्याने १०-१५% पर्यंत कमी करून आणि निर्यात प्रोत्साहन योजना राबवून व्यापार धोरणाचे मोठ्या प्रमाणावर उदारीकरण करण्यात आले.
•
विधान (b) बरोबर आहे: जागतिक व्यापार संघटनेच्या (WTO) नियमांनुसार आणि अमेरिकेने WTO च्या विवाद निवारण मंडळात दाखल केलेल्या खटल्यातील निर्णयानुसार, भारताने १ एप्रिल २००१ पर्यंत आयात वस्तूंवरील सर्व संख्यात्मक बंधने (Quantitative Restrictions - QRs / Quotas) पूर्णपणे रद्द केली.
•
त्यामुळे दोन्ही विधाने पूर्णपणे बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
संख्यात्मक बंधने (QRs) रद्द केल्यानंतर देशांतर्गत शेतकऱ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी भारताने आयातीवर 'टॅरिफ रेट कोटा' (TRQ) आणि प्रति-डंपिंग शुल्क (Anti-dumping duty) लागू केले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Both (Option 3)
Explanation:
•
India's External Trade Policy Post-1991:
•
Statement (a) is correct: Trade policy underwent systematic liberalization via the dismantlement of canalization, slashing of peak customs tariffs from over 300% to single-digit/low double-digit levels, and introduction of export promotion capital goods (EPCG) schemes.
•
Statement (b) is correct: In compliance with WTO disciplines (following a dispute settlement ruling won by the US against India's balance-of-payments exception under GATT Article XVIII:B), India dismantled all residual Quantitative Restrictions (QRs/quotas) on imports by 1 April 2001.
•
Hence, both statements are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
India removed quantitative import restrictions on 715 items in March 2000 and the remaining 714 items in April 2001.