योग्य उत्तर: पर्याय (3) (b)
महत्त्वाचे मुद्दे:
निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादन किंवा NNP हे एका वर्षात देशात आणि विदेशात राहणाऱ्या, एका देशाच्या नागरिकांनी उत्पादित केलेल्या सर्व तयार वस्तू आणि सेवांचे बाजार मूल्य आहे. म्हणून विधान (a) असत्य आहे कारण NNP मध्ये परदेशातून येणाऱ्या निव्वळ उत्पादन घटकांच्या उत्पन्नाचा समावेश आहे. निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादनास सकल राष्ट्रीय उत्पादन (GNP) मधून घसारा वजा करून प्राप्त होणारे मूल्य असेही संबोधले जाते. निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादनात देशाच्या नागरिकांद्वारे उत्पादित केलेल्या सर्व वस्तू , उत्पादने आणि सेवांचा, त्यांचे स्थान विचारात न घेता , विचार केला जातो , किंवा दुसऱ्या शब्दांत, निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादनात देशांतर्गत आणि परदेशात उत्पादित केलेल्या उत्पादनांचा विचार केला जातो. घटक परिव्ययानुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादित म्हणजे देशाच्या स्थानिक प्रदेशातील सर्व उत्पादकांनी योगदान दिलेल्या निव्वळ मूल्यांची आणि बाहेरील निव्वळ घटक उत्पन्नाची बेरीज. त्यामुळे विधान (b) असत्य आहे. घटक परिव्ययानुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादित = घटक परिव्ययानुसार स्थूल राष्ट्रीय उत्पादित - घसारा सवलत. त्यामुळे विधान (c) योग्य आहे. निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादित हे राष्ट्राच्या वास्तविक विकासाचे निर्धारण करण्यासाठी एक महत्त्वाचे मापदंड आहे. ते ठराविक कालावधीत त्या देशाच्या उपभोग प्रवृत्तीचे मूल्यमापन करते. कृपया लक्षात ठेवा: आयोगाने प्रकाशित केलेल्या पहिल्या उत्तर की नुसार, पर्याय (3) योग्य उत्तर म्हणून दिलेला आहे. मात्र अंतिम उत्तरपत्रिकेनुसार हा प्रश्न आयोगाने रद्द केला आहे.
राजकोषीय तूट आणि FRBM कायदा 2003: वित्तीय शिस्तीसाठी लागू केलेल्या FRBM कायद्यानुसार राजकोषीय तूट (Fiscal Deficit) GDP च्या 3% पर्यंत मर्यादित ठेवण्याचे उद्दिष्ट आहे. एन. के. सिंह समितीने (2017) ऋण-ते-GDP प्रमाण केंद्रासाठी 40% व राज्यांसाठी 20% (एकूण 60%) ठेवण्याची शिफारस केली.
Correct Answer: Option (3) (b)
Key Points:
Net national product or NNP is the market value of all the finished goods and services that are produced by citizens of a nation, living domestically and internationally during a year. Hence statement (a) is incorrect as NNP includes net factor income from abroad. Net national product is also referred to as the value that is obtained by subtracting depreciation from the gross national product (GNP). Net national product considers all the goods, products, and services that are manufactured by the country’s citizens, irrespective of their location , or in other words, net national product considers products that are produced domestically and also from overseas. The net national product at factor cost is the sum total of net values contributed by all producers in the country's local territory plus net factor income from outside. Hence statement (b) is incorrect. NNP at Factor cost = GNP at Factor Cost - Depreciation allowance. Alternatively, NNP can be calculated as: NNP=Gross National Product−Depreciation. Hence statement (c) is incorrect. NNP is one of the important metrics for determining the actual growth of a nation. It measures how much the country is able to consume in a given period of time. Please Note: As per the first answer key published by the commission, option (3) is given as the correct answer. But as per the final answer key, the question has been canceled by the commission.
Under the Fiscal Responsibility and Budget Management (FRBM) Act, 2003, the statutory target is to cap the fiscal deficit at 3% of GDP. The N.K. Singh Review Committee recommended a combined Debt-to-GDP ceiling of 60% (40% Centre, 20% States).
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '(b)' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.