खालीलपैकी कोणते /ती विधान/विधाने सत्य आहे/आहेत ? a. 'GSAT - 3' हा भारतीय शिक्षण क्षेत्राला सेवा पुरविणारा पहिला उपग्रह आहे. b. वर्ष 2001 मध्ये 'Met Sat 1' या उपग्रहाचे 'कल्पना 1' असे नामांतर करण्यात आले होते. c. भारतीय वायुसेनेला सेवा पुरवणारे 'GSAT 7A' या उपग्रहाचे टोपणनाव 'अँग्री बर्ड' आहे.
EN
Which of the following statement(s) is/are TRUE?
a. 'GSAT - 3' is the first satellite dedicated to serving the Indian education sector.
b. In the year 2001, the satellite 'Met Sat 1' was renamed as 'Kalpana 1'.
c. The satellite 'GSAT 7A' providing dedicated services to the Indian Air Force is nicknamed 'Angry Bird'.
योग्य उत्तर: पर्याय २ (फक्त विधान a आणि c)
स्पष्टीकरण:
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान (a) सत्य आहे: GSAT-3 (ज्याला 'EDUSAT' म्हणतात) हा २० सप्टेंबर २००४ रोजी इस्रोने प्रक्षेपित केलेला भारतातील शिक्षण क्षेत्राला समर्पित पहिला उपग्रह आहे. याने देशभरात दूरस्थ शिक्षण (Distance Education) आणि व्हर्च्युअल क्लासरूम्सची क्रांती घडवून आणली.
•
विधान (b) असत्य आहे: 'MetSat-1' हा भारताचा पहिला हवामान उपग्रह १२ सप्टेंबर २००२ रोजी प्रक्षेपित झाला होता. भारतीय वंशाच्या अंतराळवीर कल्पना चावला यांच्या १ फेब्रुवारी २००३ रोजी कोलंबिया अंतराळ यान अपघातात झालेल्या दुःखद मृत्यूनंतर, तत्कालीन पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांनी ५ फेब्रुवारी २००३ रोजी मेटसॅट-१ चे नाव बदलून 'कल्पना-१' (Kalpana-1) केले (२००१ मध्ये नाही).
•
विधान (c) सत्य आहे: १९ डिसेंबर २०१८ रोजी प्रक्षेपित करण्यात आलेल्या GSAT-7A या लष्करी दळणवळण उपग्रहाला 'अँग्री बर्ड' (Angry Bird) असे टोपणनाव देण्यात आले आहे. हा उपग्रह भारतीय हवाई दलाच्या (IAF) लढाऊ विमाने, रडार स्टेशन्स आणि हवेतल्या हवेत नियंत्रण ठेवणाऱ्या अवाक्स (AWACS) विमानांना सुरक्षित व हायस्पीड कनेक्टिव्हिटी पुरवतो.
•
म्हणून फक्त विधान a आणि c सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारताचे समर्पित उपग्रह:
•
शिक्षणासाठी पहिला: EDUSAT (GSAT-3 - २००४)
•
हवामानासाठी पहिला: METSAT-1 (कल्पना-१ - २००२/२००३)
•
भारतीय नौदलासाठी: GSAT-7 (रुक्मिणी - २०१३)
•
भारतीय हवाई दलासाठी: GSAT-7A (अँग्री बर्ड - २०१८).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Only statements a and c)
Explanation:
•
Analysis of Statements:
•
Statement (a) is TRUE: GSAT-3 (EDUSAT), launched on September 20, 2004, aboard GSLV-F01, was India's first exclusive satellite dedicated entirely to educational services, providing two-way interactive distance classrooms across India.
•
Statement (b) is FALSE: MetSat-1 was launched on September 12, 2002. Following the tragic Columbia space shuttle disaster on February 1, 2003, Prime Minister Atal Bihari Vajpayee renamed MetSat-1 as 'Kalpana-1' on February 5, 2003 (not in 2001) in memory of astronaut Kalpana Chawla.
•
Statement (c) is TRUE: GSAT-7A, launched on December 19, 2018, by GSLV-F11, is nicknamed the 'Angry Bird' of the Indian Air Force (IAF). It interlinks IAF fighter jets, AWACS aircraft, ground radar stations, and airbases into a unified tactical network.
•
Hence, only statements a and c are correct (Option 2).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Dedicated Strategic / Sectoral Indian Satellites:
•
Dedicated Education: EDUSAT / GSAT-3 (2004)
•
Dedicated Meteorology: Kalpana-1 / MetSat-1 (2002/2003)
•
Indian Navy: GSAT-7 / Rukmini (2013)
•
Indian Air Force: GSAT-7A / Angry Bird (2018).