🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Group C Pre 2020 MEDIUM

जगन्नाथ शंकर शेठ यांच्या संदर्भातील पुढील कोणती विधाने बरोबर आहेत ? अ) मुंबईचे शिल्पकार ब) मुंबई विद्यापीठाचे पहिले फेलो क) न्यू इंग्लीश स्कूलची स्थापना ड) मुंबई प्रांताच्या कायदेमंडळाचे पहिले सदस्य पर्यायी उत्तरे :

EN Which of the following statements regarding Jagannath Shankarsheth are correct? a) Architect of Mumbai b) First Fellow of the University of Bombay c) Establishment of New English School d) First member of the Legislative Council of Bombay Province Alternative answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
अ, ब आणि ड फक्त
a, b, and d only
B
अ आणि ब फक्त
a and b only
C
क आणि ड फक्त
c and d only
D
ब, क आणि ड फक्त
b, c, and d only
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (अ, ब आणि ड फक्त)

सविस्तर विश्लेषण:

• अ) मुंबईचे शिल्पकार: जगन्नाथ शंकरशेट (नाना शंकरशेट, १८०३–१८६५) यांना आधुनिक मुंबईच्या नगररचना, शिक्षण, रेल्वे, वाचनालये आणि सांस्कृतिक विकासातील अग्रगण्य योगदानामुळे 'मुंबईचे शिल्पकार' मानले जाते.
• ब) मुंबई विद्यापीठाचे पहिले फेलो: १८५७ मध्ये मुंबई विद्यापीठाची स्थापना झाली तेव्हा गव्हर्नरने नाना शंकरशेट यांची विद्यापीठाच्या पहिल्या सिनेटवर 'पहिले भारतीय फेलो' (First Fellow of the University of Bombay) म्हणून नियुक्ती केली.
• क) चूक (न्यू इंग्लिश स्कूल): 'न्यू इंग्लिश स्कूल' ची स्थापना १ जानेवारी १८८० रोजी पुण्यात विष्णुशास्त्री चिपळूणकर, लोकमान्य टिळक आणि गोपाळ गणेश आगरकर यांनी केली. नाना शंकरशेट यांचे १८६५ मध्येच निधन झाले होते.
• ड) कायदेमंडळाचे पहिले सदस्य: १८६१ च्या 'इंडियन कौन्सिल्स ॲक्ट'नुसार १८६२ मध्ये स्थापन झालेल्या मुंबई प्रांताच्या कायदेमंडळात (बॉम्बे लेजिस्लेटिव्ह कौन्सिल) नामांकित होणारे नाना शंकरशेट हे पहिले भारतीय सदस्य होते.
• त्यामुळे फक्त अ, ब आणि ड ही विधाने बरोबर आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• नाना शंकरशेट यांनी १८५३ च्या भारतातील पहिल्या रेल्वे प्रवासासाठी (बोरीबंदर ते ठाणे) 'ग्रेट इंडियन पेनिनसुला रेल्वे'च्या (GIPR) संचालक मंडळात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले होते.
• आचार्य अत्रे यांनी नाना शंकरशेट यांचा गौरव "मुंबईचे अनभिषिक्त सम्राट" असा केला होता.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (a, b, and d only)

Detailed Analysis:

• (a) Architect of Mumbai: Jagannath Shankarsheth (Nana Shankarsheth, 1803–1865) is celebrated as the Architect of Modern Mumbai for his monumental contributions to civic infrastructure, higher education, town planning, and commerce.
• (b) First Fellow of the University of Bombay: When the University of Bombay was incorporated in 1857, Nana Shankarsheth was appointed as its first Indian Fellow on the Senate.
• (c) Incorrect (New English School): The New English School was founded in Pune on 1 January 1880 by Vishnushastri Chiplunkar, Lokmanya Tilak, and G. G. Agarkar—fifteen years after Shankarsheth passed away (1865).
• (d) First Member of Legislative Council: Under the Indian Councils Act of 1861, Nana Shankarsheth was nominated in 1862 as the first Indian member of the Bombay Legislative Council.
• Therefore, only statements (a), (b), and (d) are correct (Option 1).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Nana Shankarsheth served on the Board of Directors of the Great Indian Peninsula Railway (GIPR), which launched India's maiden passenger train between Bori Bunder and Thane on 16 April 1853.
• Acharya Atre conferred upon him the legendary title of 'Uncrowned King of Bombay'.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) अ, ब आणि ड फक्त (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय १ (अ, ब आणि ड फक्त)
⚠️ पर्याय (2) अ आणि ब फक्त (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) क आणि ड फक्त (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) ब, क आणि ड फक्त (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →