महात्मा फुले यांच्याबाबत पुढीलपैकी कोणते विधान असत्य आहे?
EN
Which of the following statements regarding Mahatma Phule is false?
योग्य उत्तर: पर्याय २ (त्यांनी जातिभेद विवेकसार हे पुस्तक लिहिले.)
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय १ सत्य आहे: महात्मा फुले आणि सावित्रीबाई फुले यांनी १८६३ मध्ये पुण्यात विधवांच्या अनौरस संततीचे रक्षण करण्यासाठी आणि भ्रूणहत्या रोखण्यासाठी 'बालहत्या प्रतिबंधक गृह' स्थापन केले.
•
पर्याय २ असत्य (चूक): 'जातिभेद विवेकसार' हे पुस्तक महात्मा फुले यांनी लिहिलेले नाही; हे पुस्तक तुकाराम तात्या पडवळ (Tukaram Tatya Padwal) यांनी १८६५ मध्ये लिहिले होते. (टीप: महात्मा फुल्यांनी या ग्रंथाचे महत्त्व ओळखून १८८९ मध्ये स्वतःच्या खर्चाने त्याची दुसरी आवृत्ती प्रसिद्ध केली होती, परंतु मूळ लेखक तुकाराम तात्या पडवळ हेच आहेत).
•
पर्याय ३ सत्य आहे: मोरो विठ्ठल वाळवेकर, सदाशिव बल्लाळ गोवंडे आणि सखाराम यशवंत परांजपे हे महात्मा फुल्यांचे शाळेच्या स्थापनेतील निष्ठावंत सहकारी व मदतनीस होते.
•
पर्याय ४ सत्य आहे: महात्मा फुल्यांनी २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी पुण्यात 'सत्यशोधक समाज' ची स्थापना केली.
•
त्यामुळे विधान २ हे महात्मा फुल्यांबाबत असत्य आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
'जातिभेद विवेकसार' या ग्रंथात संस्कृत वज्रसूचीच्या आधारे जातीव्यवस्था ही मानवनिर्मित व अशास्त्रीय कशी आहे हे सिद्ध केले होते.
•
महात्मा फुल्यांच्या प्रमुख ग्रंथांमध्ये 'तृतीय रत्न' (नाटक, १८५५), 'ब्राह्मणांचे कसब' (१८६९), 'गुलामगिरी' (१८७३), आणि 'शेतकऱ्याचा असूड' (१८८३) यांचा समावेश आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (He wrote the book 'Jatibhed Viveksar'.)
Detailed Analysis:
•
Statement 1 is true: Mahatma Phule established the *Balhatya Pratibandhak Griha* (Infanticide Prohibition Home) in 1863 in Pune to protect vulnerable pregnant widows and their newborns.
•
Statement 2 is false: The seminal anti-caste text *Jatibhed Viveksar* (Essence of Discrimination against Caste) was authored by Tukaram Tatya Padwal in 1865 (not by Phule). Phule was so impressed by its rationalism that he personally financed and published its second edition in 1889, but he was not its author.
•
Statement 3 is true: Moro Vitthal Walvekar, Sadashiv Ballal Govande, and Sakharam Paranjpe were lifelong friends and core benefactors of Phule's pioneering educational initiatives.
•
Statement 4 is true: Phule founded the Satyashodhak Samaj on 24 September 1873.
•
Hence, Option 2 is the false statement regarding Mahatma Phule.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
*Jatibhed Viveksar* utilized the ancient Buddhist/Sanskrit text *Vajrasuchi* to dismantle claims of inherent Brahminical supremacy.
•
Phule's authentic literary canon includes *Tritiya Ratna* (1855), *Brahmananche Kasab* (1869), *Gulamgiri* (1873), and *Shetkaryacha Asud* (1883).