जिल्हा ग्राहक मंचाच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत? अ) जिल्हा ग्राहक मंचामध्ये पाच सभासद असतात. ब) या मंचात स्त्रियांसाठी राखीव जागा नाहीत. क) एक कोटी पर्यंतच्या तक्रारी मंच हाताळू शकते. ड) या मंचाची स्थापना केंद्र सरकार करते. पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following statements regarding the District Consumer Forum (under Act 1986) are true?
a. The District Consumer Forum consists of five members.
b. There are no reserved seats for women in this forum.
c. The forum can handle complaints up to one crore rupees.
d. This forum is established by the Central Government.
Alternative answers:
जिल्हा ग्राहक मंचाची वैशिष्ट्ये (CPA 1986) - विधानांचे परीक्षण:
1.
विधान अ (असत्य): जिल्हा ग्राहक मंचामध्ये एकूण 3 व्यक्ती असतात (1 अध्यक्ष + 2 सदस्य), 'पाच सभासद' नसतात (कलम 10(1)).
2.
विधान ब (असत्य): दोन सदस्यांपैकी किमान एक जागा महिलेसाठी राखीव असणे बंधनकारक असते (कलम 10(1)(b)), त्यामुळे 'राखीव जागा नाहीत' हे विधान चूक आहे.
3.
विधान क (असत्य): 1986 च्या सुधारित कायद्यानुसार जिल्हा मंच ₹ 20 लाखांपर्यंतच्या तक्रारी हाताळू शकतो; 'एक कोटी पर्यंत' अधिकारिता राज्य आयोगाची होती.
4.
विधान ड (असत्य): जिल्हा ग्राहक मंचाची स्थापना राज्य शासन (State Government) करते, केंद्र सरकार नव्हे (कलम 9(a)).
चारही विधाने (अ, ब, क, ड) पूर्णपणे असत्य आहेत.
म्हणून 'वरील सर्व विधाने असत्य आहेत' (पर्याय 4) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जिल्हा मंच: 1 अध्यक्ष + 2 सदस्य (1 महिला अनिवार्य), स्थापना राज्य सरकारद्वारे, आर्थिक मर्यादा ₹20 लाखांपर्यंत (2002 च्या सुधारणेनुसार).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
District Consumer Forum Provisions (CPA 1986) - Verification:
1.
Statement a (False): The District Forum consists of 3 persons (1 President + 2 Members), not 5 members (Section 10(1)).
2.
Statement b (False): Section 10(1)(b) mandatorily reserves at least one seat for a woman member.
3.
Statement c (False): Under CPA 1986 (post-2002), District Forum handled claims up to ₹20 lakh, not ₹1 crore (₹1 crore was the State Commission limit).
4.
Statement d (False): District Forums are established by the State Government, not the Central Government (Section 9(a)).
Since all four statements (a, b, c, and d) are completely false, 'All the above statements are false' (Option 4) is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Under CPA 1986: District Forum = 3 members (1 woman mandatory), set up by State Government, pecuniary limit ₹20 lakh.