योग्य उत्तर: पर्याय ४ (ऑक्टोबर 1989 पासून आजतागायत निवडणूक आयोग हा बहुसदस्यीय असून त्यात एकूण तीन निवडणूक आयुक्त आहेत)
स्पष्टीकरण:
•
भारतीय निवडणूक आयोगाचा (ECI) इतिहास:
•
पर्याय १: २५ जानेवारी १९५० पासून १५ ऑक्टोबर १९८९ पर्यंत निवडणूक आयोग ही केवळ एकसदस्यीय (केवळ मुख्य निवडणूक आयुक्त) संस्था होती. (विधान सत्य)
•
पर्याय २: कलम ३२४(२) नुसार निवडणूक आयोगात मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि राष्ट्रपती वेळोवेळी ठरवतील तितके इतर आयुक्त असतात. (विधान सत्य)
•
पर्याय ३: १६ ऑक्टोबर १९८९ रोजी प्रथमच २ अतिरिक्त आयुक्त नेमले गेले, मात्र १ जानेवारी १९९० रोजी ते पद रद्द करून जानेवारी १९९० ते ऑक्टोबर १९९३ या काळात आयोग पुन्हा एकसदस्यीय बनला. (विधान सत्य)
•
पर्याय ४: ऑक्टोबर १९८९ पासून अखंडपणे आयोग बहुसदस्यीय आहे हे विधान चूक आहे; ऑक्टोबर १९९३ पासून आजतागायत आयोग अखंड बहुसदस्यीय (१ CEC + २ EC) आहे.
निवडणूक आयोग: १९५०-१९८९ एकसदस्यीय; १६ ऑक्टोबर १९८९ बहुसदस्यीय झाला; जानेवारी १९९० ते सप्टेंबर १९९३ पुन्हा एकसदस्यीय; १ ऑक्टोबर १९९३ पासून अखंडपणे त्रिसदस्यीय (१ CEC + २ EC).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (From October 1989 to date, the Election Commission has been continuously a multi-member body consisting of three Election Commissioners)
Explanation:
•
Evolution of the Election Commission of India:
•
From 1950 to 15 October 1989, ECI functioned as a single-member body. (True)
•
On 16 October 1989, two additional Election Commissioners were appointed for the first time, but they were abolished in January 1990.
•
From January 1990 to September 1993, it reverted to a single-member body. (True)
•
On 1 October 1993, two additional Commissioners were again appointed, and since then it has been permanently a multi-member body (1 CEC + 2 ECs).
•
Hence, statement 4 is incorrect because it was not continuously multi-member from October 1989.
ECI was single-member (1950-1989), briefly 3-member (Oct 1989-Jan 1990), single-member again (1990-1993), and permanently 3-member since October 1993.