इंग्रजी साम्राज्य सत्तेचे भारतीय लोकांच्या जीवनावर पडलेल्या परिणामाबाबत पुढीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? अ. हिंदुस्थानातील उद्योगवाढ झाली ब. शहरे ओस पडली क. शेती हाच प्रमुख व्यवसाय बनला ड. इंग्रजी राजवटीद्वारे समाज सुधारणेचा प्रयत्न झाला
EN
Which of the following statements regarding the impact of British imperial rule on the lives of Indian people are correct?
a. Industrial growth took place in India
b. Cities became deserted
c. Agriculture became the primary occupation
d. Social reforms were attempted through British rule
योग्य उत्तर: पर्याय (३) ब, क आणि ड फक्त
सविस्तर विश्लेषण:
ब्रिटिश साम्राज्यसत्तेचे भारतीय लोकांच्या जीवनावर झालेले परिणाम:
•
विधान अ चुकीचे आहे: भारतात औद्योगिक वाढ झाली नाही, उलट ब्रिटिशांच्या मुक्त व्यापार धोरणामुळे भारताचे प्रचंड वि-औद्योगिकीकरण (De-industrialization) झाले आणि पारंपारिक हस्तोद्योग नष्ट झाले.
•
विधान ब बरोबर आहे: जुनी औद्योगिक व हस्तकलेची केंद्रे (ढाका, मुर्शिदाबाद, सुरत) ओस पडली (De-urbanization).
•
विधान क बरोबर आहे: विणकर, कारागीर बेरोजगार होऊन खेड्यांत परतल्याने शेती हाच बहुसंख्य लोकांचा एकमेव प्रमुख व्यवसाय बनला.
•
विधान ड बरोबर आहे: ब्रिटिशांनी सतीप्रथा बंदी (१८२९), नरबळी प्रथा बंदी, विधवा पुनर्विवाह कायदा (१८५६) यांद्वारे समाजसुधारणेचे प्रयत्न केले.
त्यामुळे ब, क आणि ड विधाने बरोबर आहेत.
---
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
शेतीचे व्यापारीकरण: ब्रिटिशांनी अन्नधान्याऐवजी नगदी पिकांना (कापूस, नीळ, अफू) प्रोत्साहन दिले, ज्यामुळे वारंवार दुष्काळ पडले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) b, c and d only
Detailed Analysis:
Evaluating the socioeconomic consequences of British imperial rule on Indian society:
•
Statement a is incorrect: Colonial rule caused profound de-industrialization rather than industrial growth, devastating traditional weaving and metal crafts.
•
Statement b is correct: Former bustling court and artisanal capitals like Murshidabad, Dacca, and Surat suffered sharp urban decay (*de-urbanization*).
•
Statement c is correct: Displaced urban artisans were forced into rural agriculture, making cultivation the overwhelmingly dominant occupation and over-burdening land.
•
Statement d is correct: The colonial regime enacted key social reform statutes, including the Abolition of Sati (1829) and the Hindu Widows' Remarriage Act (1856).
Thus, statements b, c, and d only are correct.
---
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Commercialization of Agriculture: The forced shift toward export commodities like indigo, cotton, and opium severely eroded food security.