🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Combine Group B Pre 2021 MEDIUM

1857 च्या उठावाविषयी खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहे ? अ) भोरचे पंतसचिव चिमणाजी रघुनाथ (प्रथम) यांनी रंगो बापूजी गुप्ते यांना विश्वासघाताने इंग्रजांच्या हवाली केले. ब) नागपूरच्या भोसले घराण्यातील राणी बाकाबाई यांनी बंडवाल्यांना पाठिंबा दिला. क) कोल्हापूरच्या छत्रपतींच्या घराण्यातील चिमासाहेब उठावात सामील झाले. ड) रंगो बापूजी गुप्तेचे चिरंजीव सीतारामपंत व सावंतवाडीचे रामजी शिरसाळ यांनीही उठाव केला. पर्यायी उत्तरे:

EN Which of the following statements regarding the Revolt of 1857 are correct? a) Chimnaji Raghunath (I), Pant Sachiv of Bhor, treacherously handed over Rango Bapuji Gupte to the British. b) Rani Bakabai of the Nagpur Bhosale royal family supported the rebels. c) Chimasaheb of the Kolhapur royal family joined the revolt. d) Rango Bapuji Gupte's son Sitarampant and Ramji Shirsat of Sawantwadi also revolted. Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त अ आणि क

Only a and c

फक्त ब, क आणि ड

Only b, c and d

फक्त अ, क आणि ड

Only a, c and d

फक्त क आणि ड

Only c and d

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (३) फक्त अ, क आणि ड

स्पष्टीकरण:

• विधानांची सत्यता पडताळणी:

• (अ) बरोबर: भोरचे पंतसचिव चिमणाजी रघुनाथ (प्रथम) यांनी १८५७ चा कट उघडकीस आल्यानंतर छत्रपतींच्या राज्यासाठी लढणाऱ्या रंगो बापूजी गुप्ते यांच्याबद्दल विश्वासघाताने ब्रिटिशांना माहिती दिली.

• (ब) चूक: नागपूरच्या भोसले घराण्यातील राणी बाकाबाई यांनी बंडखोरांना पाठिंबा दिला नाही; उलट त्यांनी ब्रिटिशांना संपूर्ण सहकार्य करून नागपूर शांत ठेवले.

• (क) बरोबर: कोल्हापूरच्या छत्रपती घराण्यातील चिमासाहेब (छत्रपती संभाजी महाराज यांचे बंधू) हे १८५७ च्या उठावात सक्रिय सामील झाले होते; नंतर ब्रिटिशांनी त्यांना हद्दपार करून कराचीला पाठवले.

• (ड) बरोबर: रंगो बापूजी गुप्ते यांचे सुपुत्र सीतारामपंत गुप्ते आणि सावंतवाडीचे बंडखोर रामजी शिरसाट यांनी उठावात भाग घेतला (सीतारामपंतांना इंग्रजांनी तोफेच्या तोंडी दिले).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

नागपूरच्या बाकाबाईंनी इंग्रजांना मदत केली होती (बंडखोरांना नाही). कोल्हापूरचे चिमासाहेब आणि रंगो बापूजींचे पुत्र सीतारामपंत १८५७ च्या लढ्यात सामील झाले होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Only a, c and d

Explanation:

• Analysis of Statements:

• *(a) Correct:* Chimnaji Raghunath I, Pant Sachiv of Bhor, collaborated with British authorities to betray Rango Bapuji Gupte's revolutionary network.

• *(b) Incorrect:* Rani Bakabai of Nagpur did NOT support the rebels; she actively aided the British Commissioner in averting revolt in Nagpur.

• *(c) Correct:* Chimasaheb of the Kolhapur royal family joined the rebel sepoys and was subsequently exiled to Karachi.

• *(d) Correct:* Rango Bapuji's son Sitarampant and Ramji Shirsat actively revolted; Sitarampant was executed by being blown from a cannon.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Statements a, c, and d are historically correct, while statement b is false as Rani Bakabai aided the British.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) फक्त अ आणि क (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) फक्त ब, क आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) फक्त अ, क आणि ड (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (३) फक्त अ, क आणि ड

✗ पर्याय (4) फक्त क आणि ड (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव: कारणे, विस्तार व परिणाम' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

सविनय कायडेभंग व चले जाव आंदोलन घटक चाचणी

quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव: कारणे, विस्तार व परिणाम

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये '१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव: कारणे, विस्तार व परिणाम' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत '१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव: कारणे, विस्तार व परिणाम' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील '१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव: कारणे, विस्तार व परिणाम' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त अ, क आणि ड' हे असून ते '१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव: कारणे, विस्तार व परिणाम' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव: कारणे, विस्तार व परिणाम' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन