पुढीलपैकी कोणत्या विचारवंताने विकास ही एक प्रक्रिया आणि फलित असून राज्यातील नागरिकांना कमीत कमी-अन्न, शिक्षण, आरोग्य सेवा आणि रोजगार यांची हमी देण्यासाठी राज्याच्या हस्तक्षेपासाठी गरज प्रतिपादित केलेली आहे? 1: पीटर ड्रकर 2: ओलिव्हर हार्ट 3: पॉल क्रूगमन 4: अमर्त्य सेन
EN
Which of the following thinkers argued that development is both a process and an outcome, and advocated the necessity of state intervention to guarantee at least food, education, healthcare, and employment to citizens?
1: Peter Drucker
2: Oliver Hart
3: Paul Krugman
4: Amartya Sen
योग्य उत्तर अमर्त्य सेन (Amartya Sen - पर्याय 4) आहे.
•
प्रा. अमर्त्य सेन यांचा विकास दृष्टिकोन (Development as Freedom):
•
नोबेल पारितोषिक विजेते भारतीय अर्थतज्ज्ञ डॉ. अमर्त्य सेन यांनी आपल्या 1999 च्या *'Development as Freedom'* या ग्रंथात विकासाची संकल्पना मांडली.
•
त्यांनी प्रतिपादित केले की: विकास ही मानवी क्षमतांचा विस्तार करण्याची एक प्रक्रिया आणि फलित दोन्ही आहे. केवळ बाजारपेठेवर विसंबून गरिबी निर्मूलन होणार नाही; तर नागरिकांना अन्न, शिक्षण, आरोग्य सेवा आणि रोजगार या मूलभूत गरजांची हमी देण्यासाठी राज्याचा सक्रिय हस्तक्षेप आणि सामाजिक क्षेत्रातील गुंतवणूक अनिवार्य आहे.
•
याला 'कल्याणकारी अर्थशास्त्र' (Welfare Economics) आणि 'क्षमता दृष्टिकोन' (Capability Approach) म्हटले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
डॉ. अमर्त्य सेन यांना 1998 मध्ये कल्याणकारी अर्थशास्त्रातील योगदानाबद्दल आणि दारिद्र्य व दुष्काळाच्या विश्लेषणासाठी अर्थशास्त्राचा नोबेल पुरस्कार मिळाला. त्यांना 1999 मध्ये 'भारतरत्न' सन्मान मिळाला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Amartya Sen (Option 4).
•
Amartya Sen's Development Philosophy:
•
In his seminal work *Development as Freedom (1999)*, Nobel Laureate Amartya Sen posited that development is both an expansion of human substantive freedoms (capabilities) and their ultimate objective.
•
He forcefully argued that the state has an indispensable responsibility to guarantee basic entitlements—food security, primary education, universal healthcare, and employment—to build human capabilities, refuting the notion of passive market reliance.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Amartya Sen was awarded the Nobel Memorial Prize in Economic Sciences in 1998 for his work in welfare economics and social choice theory, followed by India's highest civilian honor, the Bharat Ratna, in 1999.