🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
अर्थव्यवस्था व नियोजन Forest Service Mains 2014 MEDIUM

पुढील दोन पैकी कोणते विधान योग्य आहे? (a) खादी व ग्रमोद्योग आयोगाचे मुख्यालय नवी दिल्ली येथे आहे. (b) खादी व ग्रमोद्योग आयोग ग्रामीण विकास मंत्रालयाच्या नियंत्रणाखाली कार्य करतो. पर्यायी उत्तरे :

EN Which of the following two statements is correct? (a) The headquarters of the Khadi and Village Industries Commission (KVIC) is located in New Delhi. (b) The Khadi and Village Industries Commission works under the control of the Ministry of Rural Development. Alternative answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केवळ (a)
Only (a) is correct.
B
केवळ (b)
Only (b) is correct.
C
दोन्हीही
Both (a) and (b) are correct.
D
एकही नाही
Neither (a) nor (b) is correct.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

खादी व ग्रामोद्योग आयोग (KVIC):

१. विधान (a): खादी व ग्रामोद्योग आयोगाचे (KVIC) मुख्यालय मुंबई (महाराष्ट्र) येथे आहे, नवी दिल्ली येथे नाही. त्यामुळे विधान (a) चुकीचे आहे.
२. विधान (b): खादी व ग्रामोद्योग आयोग हा सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालयाच्या (Ministry of MSME) नियंत्रणाखाली कार्य करतो, ग्रामीण विकास मंत्रालयाच्या नियंत्रणाखाली नाही. त्यामुळे विधान (b) चुकीचे आहे.
३. स्थापना: संसदेच्या खादी व ग्रामोद्योग आयोग कायदा, १९५६ अन्वये एप्रिल १९५७ मध्ये या वैधानिक आयोगाची स्थापना झाली.

दोन्ही विधाने अयोग्य आहेत.

म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (४) 'एकही नाही' आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

खादी व ग्रामोद्योग आयोग (KVIC):

• मुख्यालय: मुंबई
• मंत्रालय: MSME मंत्रालय
• स्थापना: १९५६ च्या कायद्यान्वये १९५७ मध्ये.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Khadi and Village Industries Commission (KVIC):

1. Statement (a): The statutory headquarters of the Khadi and Village Industries Commission (KVIC) is situated in Mumbai (Maharashtra), not New Delhi. Hence statement (a) is incorrect.
2. Statement (b): KVIC operates as a statutory body under the administrative oversight of the Ministry of Micro, Small and Medium Enterprises (MSME), not the Ministry of Rural Development. Hence statement (b) is incorrect.
3. Background: Established in April 1957 under the Khadi and Village Industries Commission Act of 1956.

Both statements are incorrect.

Hence, the correct answer is Option (4) Neither (a) nor (b) is correct (एकही नाही).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

KVIC Headquarters: Mumbai. Administrative Ministry: Ministry of MSME. Established in 1957 under the KVIC Act of 1956.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केवळ (a) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) केवळ (b) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) दोन्हीही (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) एकही नाही (अचूक उत्तर): दोन्ही विधाने अयोग्य आहेत.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'उद्योग, सेवा क्षेत्र, सूक्ष्म व लघु उद्योग (MSME) व औद्योगिक धोरणे' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: उद्योग, सेवा क्षेत्र, सूक्ष्म व लघु उद्योग (MSME) व औद्योगिक धोरणे

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'उद्योग, सेवा क्षेत्र, सूक्ष्म व लघु उद्योग (MSME) व औद्योगिक धोरणे' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'उद्योग, सेवा क्षेत्र, सूक्ष्म व लघु उद्योग (MSME) व औद्योगिक धोरणे' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'उद्योग, सेवा क्षेत्र, सूक्ष्म व लघु उद्योग (MSME) व औद्योगिक धोरणे' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'उद्योग, सेवा क्षेत्र, सूक्ष्म व लघु उद्योग (MSME) व औद्योगिक धोरणे' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →