पुढील दोन विधानांपैकी कोणते अयोग्य आहे? अ) जैवरासायनिक ऑक्सिजन मागणीमुळे जैविक कचरा प्रदूषणाबाबत चांगली कल्पना येते. ब) तुषार सिंचन प्रणाली लौमी जमिनीकरिता विशेष उपयुक्त आहे. पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following two statements is incorrect?
a) Biochemical Oxygen Demand (BOD) gives a reliable indication of organic waste pollution.
b) The sprinkler irrigation system is uniquely suited specifically for heavy loamy soils.
Alternative Options:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (केवळ ब)
स्पष्टीकरण:
•
विधान (अ) योग्य आहे: बायोकेमिकल ऑक्सिजन डिमांड (BOD) म्हणजे पाण्यातील सेंद्रिय कचऱ्याचे जैविक विघटन करण्यासाठी सूक्ष्मजीवांना लागणारा विरघळलेला ऑक्सिजन. पाण्याचा BOD जितका जास्त, तितके सेंद्रिय प्रदूषणाचे प्रमाण जास्त असते.
•
विधान (ब) अयोग्य आहे: तुषार सिंचन प्रणाली (Sprinkler Irrigation System) ही प्रामुख्याने उंचसखल (Undulating) भूरचना, हलक्या व वाळूमिश्रित (Sandy/Light soils), उथळ जमिनींसाठी विशेष उपयुक्त असते; जड व चिकनमाती/लॉमी जमिनींमध्ये पाण्याचा निचरा कमी असल्याने तेथे तुषार सिंचनाने पाणी साचून राहण्याची शक्यता असते.
•
म्हणून विधान (ब) अयोग्य आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
पिण्यायोग्य शुद्ध पाण्याचा BOD: १ मिग्रॅ/लिटर पेक्षा कमी असावा.
•
सांडपाण्याचा BOD: १०० ते ४०० मिग्रॅ/लिटर पेक्षा जास्त असू शकतो.
•
तुषार सिंचनामुळे सुमारे ३० ते ४०% पाण्याची बचत होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Only b)
Explanation:
•
Statement (a) is correct: Biochemical Oxygen Demand (BOD) measures the dissolved oxygen required by aerobic micro-organisms to biochemically oxidize organic waste in water; higher BOD directly correlates with severe organic pollution load.
•
Statement (b) is incorrect: Sprinkler irrigation is primarily recommended for undulating terrains, highly permeable sandy soils, and shallow light soils where surface flooding causes heavy percolation losses. Heavy loamy/clay soils have low intake rates where sprinklers can cause ponding and runoff.
•
Thus, only statement (b) is incorrect.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Clean drinking water BOD: $<1$ mg/L.
•
Untreated domestic sewage BOD: $200-400$ mg/L.
•
Sprinkler irrigation achieves 30-40% water savings over conventional surface methods.