🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Combine Group B Pre 2024 MEDIUM

खालीलपैकी कोणती लस त्वचेच्या थरामध्ये देण्यात येते ?

EN Which of the following vaccines is given intradermally?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

टी.टी.

बी.सी.जी.

BCG

जपानी एन्सेफेलिटिस

Japanese encephalitis

पीत ज्वर

Yellow fever

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (2) बी.सी.जी. (BCG)

स्पष्टीकरण:

लस टोचण्याच्या पद्धतींनुसार (Routes of Administration) वर्गीकरण:

• इंट्राडर्मल (Intradermal - त्वचेच्या आतल्या थरात):

• बी.सी.जी. (BCG - Bacillus Calmette-Guérin): ही लस बालकाला जन्मतः डाव्या दंडावर त्वचेच्या थरामध्ये इंट्राडर्मल (Intradermal - ID) मार्गाने दिली जाते (मात्रा: 0.05 ml जन्मतः, किंवा 0.1 ml एका महिन्यानंतर).

• इतर लसींचे मार्ग:

• टी.टी. (Tetanus Toxoid): इंट्रामस्क्युलर (Intramuscular - स्नायूमध्ये / IM).

• जपानी एन्सेफेलिटिस (JE): सबमस्क्युलर / सबम्यूकोसल किंवा सबक्युकटेनियस (Subcutaneous - त्वचेखाली / SC).

• पीत ज्वर (Yellow Fever): सबक्युकटेनियस (Subcutaneous / SC).

• ओरल पोलिओ (OPV): तोंडावाटे (Oral route).

त्यामुळे बी.सी.जी. (BCG) ही लस त्वचेच्या थरामध्ये (Intradermally) दिली जाते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• BCG: Intradermal (डावा खांदा/दंड).

• Hepatitis B & DPT: Intramuscular (मांडीच्या दर्शनी स्नायूमध्ये - Anterolateral thigh).

• Measles / Rubella: Subcutaneous (उजवा दंड).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) BCG

Explanation:

Vaccine administration routes under immunization protocols:

• Intradermal Route (ID):

• BCG (Bacille Calmette-Guérin): Administered strictly via the intradermal route over the deltoid insertion of the left upper arm at birth (standard dosage 0.05 mL before 4 weeks, or 0.1 mL thereafter). Intradermal delivery is verified by the formation of a distinct pale wheal.

• Administration routes of other vaccines:

• *Tetanus Toxoid (TT / Td):* Intramuscular (IM) route into the deltoid muscle.

• *Japanese Encephalitis (JE):* Subcutaneous (SC) route.

• *Yellow Fever Vaccine:* Subcutaneous (SC) route.

• *Oral Polio Vaccine (OPV):* Enteral / Oral drops.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Routes of National Immunization Schedule (NIS):

• Intradermal: BCG, Fractional IPV (fIPV).

• Subcutaneous: Measles-Rubella (MR), Yellow fever.

• Intramuscular: Pentavalent, Hepatitis B, PCV, Td.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) टी.टी. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) बी.सी.जी. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (2) बी.सी.जी. (BCG)

⚠️ पर्याय (3) जपानी एन्सेफेलिटिस (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) पीत ज्वर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'बी.सी.जी.' हे असून ते 'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

खालीलपैकी कोणती लस त्वचेच्या थरामध्ये देण्यात येते ?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन