इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2018 MEDIUM

'रयत शिक्षण संस्थेचे' ............ हे उद्दिष्ट नव्हते.

EN Which of the following was NOT an objective of 'Rayat Shikshan Sanstha'?
A
मागासलेल्या जातीत शिक्षणाची अभिरुची निर्माण करणे. Developing an interest in education among backward castes.
B
मुलाना स्वावलंबी, उद्योगी व शीलवान बनविणे. Making children self-reliant, industrious, and virtuous.
C
मागासलेल्या जातीतील गरीब विद्यार्थ्यांना मोफत शिक्षण देणे. Providing free education to poor students of backward castes.
✓
समाजाच्या उद्धारासाठी निस्वार्थी स्त्रि-पुरुषांचे संघ निर्माण करणे Creating a cadre of selfless men and women for the upliftment of society
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी स्थापन केलेल्या 'रयत शिक्षण संस्थेचे' दिलेल्या पर्यायांपैकी पर्याय ४ (समाजाच्या उद्धारासाठी निस्वार्थी स्त्री-पुरुषांचे संघ निर्माण करणे) हे उद्दिष्ट नव्हते:

१. पर्याय ४ कोणाचे उद्दिष्ट होते?: समाजाच्या सेवेसाठी आणि विधियांच्या उद्धारासाठी निस्वार्थी कार्यकर्त्यांचा संघ निर्माण करणे हे महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांच्या 'निष्काम कर्म मठा'चे (Nishkam Karma Math - १९१०) प्रमुख उद्दिष्ट होते, रयत शिक्षण संस्थेचे नाही.
२. रयत शिक्षण संस्थेची खरी उद्दिष्टे (स्थापना: ४ ऑक्टोबर १९१९):
• बहुजन, शेतकरी व मागासलेल्या जातीत शिक्षणाची अभिरुची निर्माण करणे (विधान १).
• विद्यार्थ्यांना स्वावलंबी, उद्योगी, कष्टाळू आणि शीलवान बनवणे (विधान २).
• मागासलेल्या व वंचित जातींतील गरीब विद्यार्थ्यांना मोफत व स्वावलंबी शिक्षण देणे (विधान ३ - 'कमवा व शिका' योजना).
• विविध जाती-धर्मातील मुलांमध्ये बंधुभाव आणि समतेची भावना रुजवणे.

त्यामुळे विसंगत पर्याय पर्याय ४ हा आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• रयत शिक्षण संस्थेची स्थापना: ४ ऑक्टोबर १९१९ (काळे, जि. सातारा).
• संस्थापक: कर्मवीर भाऊराव पाटील.
• ब्रीदवाक्य: 'स्वावलंबी शिक्षण हेच आमचे ब्रीद'.
• निष्काम कर्म मठाची स्थापना (१९१०): महर्षी धोंडो केशव कर्वे.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Among the given options, Option 4 (Creating a cadre of selfless men and women for the upliftment of society) was NOT an official objective of the Rayat Shikshan Sanstha:

1. Whose objective was Option 4?: Organising a dedicated order of selfless male and female life-workers (Sevaks and Sevikas) for social emancipation was the foundational creed of Maharshi Dhondo Keshav Karve's 'Nishkam Karma Math' (1910), not the Rayat Shikshan Sanstha.
2. Authentic Objectives of Rayat Shikshan Sanstha (Founded 1919):
• Inculcating an urge for modern education among rural peasants and backward communities (Statement 1).
• Cultivating self-reliance, industriousness, and moral integrity among pupils through manual labour (Statement 2).
• Providing free boarding and education to underprivileged youth through the 'Earn and Learn' scheme (Statement 3).

Therefore, Option 4 does not belong to the Sanstha's charter.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Rayat Shikshan Sanstha was established on 4 October 1919 by Karmaveer Bhaurao Patil.
• Nishkam Karma Math was established in 1910 by Maharshi D. K. Karve.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →