काँग्रेस पक्षाच्या कार्यकारिणीने 1967 साली जाहिर केलेल्या दहा कलमी कार्यक्रमात खालीलपैकी कशाचा अंतर्भाव होतो ? a. बँक आणि विमा उद्योगांचे राष्ट्रीयीकरण. b. परराष्ट्र व्यापारावर सरकारचे नियंत्रण. c. जमीन सुधारणा कार्यक्रमाची जलद अंमलबजावणी. d. औद्योगिक मक्तेदारीवर नियंत्रण.
EN
Which of the following were included in the Ten-Point Programme announced by the Congress Working Committee in 1967?
a. Nationalization of banks and general insurance.
b. Government control over foreign trade.
c. Rapid implementation of land reforms.
d. Control over industrial monopolies.
१९६७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर काँग्रेस पक्षाच्या कार्यकारिणीने (CWC) पक्षाला समाजवादी व पुरोगामी दिशा देण्यासाठी 'दहा कलमी कार्यक्रम' (Ten-Point Programme) जाहीर केला. या कार्यक्रमात दिलेल्या चारही बाबींचा (वरील सर्व बरोबर) समावेश होतो:
१.
१० कलमी कार्यक्रमातील प्रमुख कलमे:
•
कलम १ (विधान a): बँकांवर सामाजिक नियंत्रण व राष्ट्रीयीकरण (Nationalization/Social control of banks) आणि सामान्य विम्याचे राष्ट्रीयीकरण.
•
कलम २ (विधान b): परराष्ट्र व्यापारावर (विशेषतः आयात-निर्यातीवर) सरकारचे नियंत्रण.
•
कलम ३ (विधान c): जमीन सुधारणा कार्यक्रमांची (कमाल जमीन धारणा, कुळकायदा) जलद अंमलबजावणी.
•
कलम ४ (विधान d): मक्तेदारी व आर्थिक केंद्रीकरणावर नियंत्रण (Monopoly control).
•
इतर कलमे: शहरी संपत्तीवर मर्यादा, संस्थानिकांचे तनखे (Privy Purses) रद्द करणे, सार्वजनिक वितरण व्यवस्था मजबूत करणे.
२.
या १० कलमी कार्यक्रमाच्या आधारेच पुढे १९६९ मध्ये १४ प्रमुख बँकांचे राष्ट्रीयीकरण आणि १९७१ मध्ये संस्थानिकांचे तनखे रद्द करण्यात आले.
त्यामुळे पर्याय ४ (वरील सर्व बरोबर आहे) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
काँग्रेसचा १० कलमी कार्यक्रम: मे-जून १९६७ (CWC बैठक).
•
शिल्पकार: इंदिरा गांधी आणि 'यंग तुर्क' नेते (चंद्रशेखर, मोहन धारिया इ.).
•
परिणाम: बँकांचे राष्ट्रीयीकरण (१९६९) आणि प्रिव्ही पर्स रद्द (१९७१).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Following the 1967 general elections, the Congress Working Committee (CWC) adopted a radical socialist blueprint known as the Ten-Point Programme. All four listed policies were integral components of this programme (Option 4: All of the above are correct):
1.
Key Policies of the 10-Point Programme (May–June 1967):
•
Point 1 & 2 (Statement a): Social control and nationalization of commercial banks, and nationalization of general insurance.
•
Point 3 (Statement b): Progressive state control over external trade (import and export commerce).
•
Point 4 & 5 (Statement c): Rapid implementation of land ceiling laws, tenancy rights, and agricultural reforms.
•
Point 6 (Statement d): Curbs on industrial monopolies, concentration of economic power, and restrictive trade practices (leading to the MRTP Act).
•
Other Points: Ceiling on urban property, abolition of princely privileges and privy purses, and strengthening the Public Distribution System (PDS).
2.
This manifesto paved the way for the nationalization of 14 major commercial banks in July 1969 and the abolition of Privy Purses in 1971.
Therefore, all of the above are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The 10-Point Programme was formulated in May 1967 by the Congress Working Committee.
•
Championed by the 'Young Turks' faction (Chandra Shekhar, Mohan Dharia, Krishna Kant) and implemented under Indira Gandhi.