पुढीलपैकी स्वराज्य पक्षाच्या अपयशाची कारणे कोणती होती? अ) ब्रिटीशांची ‘फोडा आणि झोडा' निती ब) पक्ष शिस्तीचा अभाव क) जनतेच्या पाठींब्याचा अभाव ड) स्वराज्य पक्षात फुट पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following were reasons for the failure of the Swaraj Party?
a) British policy of 'divide and rule'
b) Lack of party discipline
c) Lack of public support
d) Split in the Swaraj Party
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय (४) अ, ब, क आणि ड
स्पष्टीकरण:
•
स्वराज्य पक्षाच्या अपयशाची कारणे (१९२५-१९२६):
•
(अ) ब्रिटिशांची 'फोडा आणि झोडा' नीती: सरकारने स्वराज्य पक्षातील नेत्यांना सरकारी समित्या व पदे देऊन त्यांच्यात मतभेद निर्माण केले.
•
(ब) पक्ष शिस्तीचा अभाव: अनेक स्वराज्यवादी नेत्यांनी पक्षादेश धुडकावून सरकारी समित्यांमध्ये प्रवेश केला (उदा. मोतीलाल नेहरूंनी स्कीन कमिटीचे सदस्यत्व स्वीकारले).
•
(क) जनतेच्या पाठींब्याचा अभाव: केवळ कायदेमंडळातील भाषणांनी ग्रामीण जनतेला व कामगारांना जास्त काळ बांधून ठेवता आले नाही.
•
(ड) पक्षात उभी फूट: जून १९२५ मध्ये सी. आर. दास यांच्या निधनानंतर पक्षात फूट पडली. न. चिं. केळकर, एम. आर. जयकर आणि डॉ. बी. एस. मुंजे यांनी 'प्रतिसहकार्यवादी पक्ष' (Responsivist Party) स्थापन केला.
•
त्यामुळे वरील सर्व कारणे स्वराज्य पक्षाच्या अपयशास कारणीभूत ठरली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
ब्रिटिश नीती, पक्ष शिस्तीचा अभाव, जनतेच्या सहभागाची मर्यादा आणि प्रतिसहकार्यांची फूट या सर्व कारणांमुळे स्वराज्य पक्षाचा ऱ्हास झाला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) a, b, c and d
Explanation:
•
Reasons for the Decline and Failure of the Swaraj Party:
•
(a) British policy of divide and rule, enticing legislators with bureaucratic committees.
•
(b) Internal breakdown of party discipline, with members accepting government positions (e.g. S. B. Tambe becoming an executive councillor in CP).
•
(c) Inability to sustain mass mobilization outside the council chambers.
•
(d) Severe internal schisms following C. R. Das's death in 1925, resulting in the split and formation of the Responsivist Party by N. C. Kelkar and M. R. Jayakar.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Colonial divisive policies, indiscipline, limited mass outreach, and internal splits collectively caused the decline of the Swaraj Party.