🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

_________ यामध्ये सगळ्यात जास्त रेणु असतील. [H = 1, C = 12, O = 16, I = 127]

EN Which of the following will contain the largest number of molecules? [Atomic masses: H = 1, C = 12, O = 16, I = 127]
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
250 ग्रॅम आयोडीन स्फटिक
250 g of Iodine crystals ($I_2$)
B
22 ग्रॅम कार्बन डायऑक्साइड
22 g of Carbon dioxide ($CO_2$)
C
45 ग्रॅम पाणी
45 g of Water ($H_2O$)
D
10 ग्रॅम हायड्रोजन वायु
10 g of Hydrogen gas ($H_2$)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय (४)

स्पष्टीकरण:

रेणूंची संख्या काढण्याचे सूत्र: रेणूंची संख्या = मोल्सची संख्या ($n$) $\times$ अव्होगॅड्रो संख्या ($N_A$)

येथे ज्याचे मोल्स ($n = \frac{\text{वस्तुमान}}{\text{रेणुवस्तुमान}}$) सर्वात जास्त असतील, त्यात रेणूंची संख्या सर्वाधिक असेल.

प्रत्येक पर्यायाचे मोल्स मोजू:

१. २५० ग्रॅम आयोडीन स्फटिक ($I_2$):
• $I_2$ चे रेणुवस्तुमान = $127 \times 2 = 254$ g/mol
• मोल्स = $\frac{250}{254} \approx 0.984$ मोल.
२. २२ ग्रॅम कार्बन डायऑक्साइड ($CO_2$):
• $CO_2$ चे रेणुवस्तुमान = $12 + (16 \times 2) = 44$ g/mol
• मोल्स = $\frac{22}{44} = 0.5$ मोल.
३. ४५ ग्रॅम पाणी ($H_2O$):
• $H_2O$ चे रेणुवस्तुमान = $(1 \times 2) + 16 = 18$ g/mol
• मोल्स = $\frac{45}{18} = 2.5$ मोल्स.
४. १० ग्रॅम हायड्रोजन वायू ($H_2$):
• $H_2$ चे रेणुवस्तुमान = $1 \times 2 = 2$ g/mol
• मोल्स = $\frac{10}{2} = \mathbf{5.0}$ मोल्स.

हायड्रोजनचे मोल्स सर्वाधिक (५ मोल) असल्याने त्यात रेणूंची संख्या सर्वाधिक ($5 \times N_A = 3.011 \times 10^{24}$ रेणू) असेल.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अव्होगॅड्रो नियमानुसार १ मोल पदार्थात $6.022 \times 10^{23}$ रेणू असतात. दिलेल्या वस्तुमानात रेणूंची संख्या तपासताना नेहमी $\text{मोल्स} = \frac{\text{वस्तुमान}}{\text{रेणुवस्तुमान}}$ हे सूत्र वापरावे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option (4)

Explanation:

By Avogadro's law, the number of molecules is directly proportional to the number of moles ($n$):

$$\text{Number of molecules} = n \times N_A = \frac{\text{Mass}}{\text{Molar mass}} \times N_A$$

Let us calculate the moles ($n$) for each option:

1. 250 g of Iodine ($I_2$):
• Molar mass of $I_2 = 127 \times 2 = 254\text{ g/mol}$
• Moles = $\frac{250}{254} \approx 0.984\text{ mol}$
2. 22 g of Carbon Dioxide ($CO_2$):
• Molar mass of $CO_2 = 12 + (16 \times 2) = 44\text{ g/mol}$
• Moles = $\frac{22}{44} = 0.5\text{ mol}$
3. 45 g of Water ($H_2O$):
• Molar mass of $H_2O = (1 \times 2) + 16 = 18\text{ g/mol}$
• Moles = $\frac{45}{18} = 2.5\text{ mol}$
4. 10 g of Hydrogen gas ($H_2$):
• Molar mass of $H_2 = 1 \times 2 = 2\text{ g/mol}$
• Moles = $\frac{10}{2} = \mathbf{5.0\text{ mol}}$

Since 10 g of $H_2$ yields the largest number of moles (5.0 moles), it contains the greatest number of molecules ($5 \times 6.022 \times 10^{23} = 3.011 \times 10^{24}$ molecules).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The smaller the molecular weight of a diatomic gas, the greater the number of molecules contained in a given mass. Hydrogen ($H_2$, M=2) consistently yields the highest molar ratio.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 250 ग्रॅम आयोडीन स्फटिक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 22 ग्रॅम कार्बन डायऑक्साइड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) 45 ग्रॅम पाणी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) 10 ग्रॅम हायड्रोजन वायु (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय (४)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
रसायनशास्त्र: मूलद्रव्ये, अणू रचना व रासायनिक बंध घटक चाचणी
quiz 25 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 25 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना व सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →