🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण ASO Mains 2017 MEDIUM

खालील पर्यायांपैकी अशुद्ध (लेखन नियमांचा भंग करणारा) शब्द कोणता?

EN Which of the following words is misspelled (violating Marathi orthographic rules)?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
पाश्चात्य
पाश्चात्य (Pāshchātya)
B
भूगोल
भूगोल (Bhūgola)
C
परिक्षा
परिक्षा (Parikṣā with short ri)
D
आध्यात्मिक
आध्यात्मिक (Ādhyātmika)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) परिक्षा

संधी व शुद्धलेखन विश्लेषण:

१. पर्याय ३ ('परिक्षा'): हा शब्द अशुद्ध आहे.
• व्युत्पत्ती: परि (उपसर्ग) + ईक्षा (पाहणे/तपासणे).
• सवर्ण दीर्घत्व संधीच्या नियमानुसार: ऱ्हस्व 'इ' + दीर्घ 'ई' = दीर्घ 'ई' ($ ext{इ} + ext{ई} = ext{ई}$).
• म्हणून 'परि + ईक्षा' मिळून शुद्ध रूप 'परीक्षा' (दीर्घ 'री') असे होते. पर्यायात 'परिक्षा' (ऱ्हस्व री) दिल्याने हा शब्द अशुद्ध ठरतो.
२. इतर पर्यायांचे विश्लेषण (हे सर्व शुद्ध शब्द आहेत):
• पर्याय १ ('पाश्चात्य'): पाश्चात् + य = पाश्चात्य (शुद्ध).
• पर्याय २ ('भूगोल'): 'भू' दीर्घ व 'गोल' (शुद्ध).
• पर्याय ४ ('आध्यात्मिक'): अध्यात्म + इक = आध्यात्मिक (आद्य स्वराची वृद्धी होऊन 'आ' होतो, शुद्ध).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

सवर्ण दीर्घत्व संधीची नेहमी विचारली जाणारी रूपे:

• परि + ईक्षा = परीक्षा (नेहमी दीर्घ 'री')
• प्रति + ईक्षा = प्रतीक्षा (नेहमी दीर्घ 'ती')
• वि + ईक्षा = वीक्षा
• कवी + ईश्वर = कवीश्वर (दीर्घ 'वी').
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) परिक्षा (Parikṣā with short ri)

Sandhi & Orthographic Analysis:

1. Option 3 ('परिक्षा'): This word is misspelled and grammatically defective.
• Etymology: परि (prefix) + ईक्षा (investigation/viewing).
• Under savarṇa dīrghatva sandhi rules: short 'i' + long 'ī' = long 'ī' ($i + ar{i} = ar{i}$).
• Consequently, the legitimate form is 'परीक्षा' (with a long 'rī'). Writing 'परिक्षा' with a short 'ri' violates sandhi rules.
2. Analysis of Other Options (All are correctly spelled):
• Option 1 ('पाश्चात्य'): Correct tatsama adjective for western/occidental.
• Option 2 ('भूगोल'): Correct spelling for geography with long 'bhū'.
• Option 4 ('आध्यात्मिक'): Correct derivative from 'अध्यात्म' with initial vṛddhi ('ā').
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip:

Crucial savarṇa dīrghatva forms:

• परि + ईक्षा = परीक्षा (strictly long 'rī')
• प्रति + ईक्षा = प्रतीक्षा (strictly long 'tī')
• मुनि + ईश = मुनीश (strictly long 'nī').
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) पाश्चात्य (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) भूगोल (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) परिक्षा (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) परिक्षा**[/gold]
✗ पर्याय (4) आध्यात्मिक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'शुद्धलेखनाचे अधिकृत नियम व लेखनशुद्धी' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #१ (शब्दसंग्रह व समानार्थी-विरुद्धार्थी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: मराठी भाषा व व्याकरण सराव चाचणी #२ (वर्णविचार, संधी व समास)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: शुद्धलेखनाचे अधिकृत नियम व लेखनशुद्धी

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'शुद्धलेखनाचे अधिकृत नियम व लेखनशुद्धी' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'शुद्धलेखनाचे अधिकृत नियम व लेखनशुद्धी' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'शुद्धलेखनाचे अधिकृत नियम व लेखनशुद्धी' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'शुद्धलेखनाचे अधिकृत नियम व लेखनशुद्धी' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →