🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2017 MEDIUM

खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

EN Which one of the following statements is not correct ?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

टिहरी धरण हे जगातील सर्वात उंच धरण आहे.

Tehri Dam is the highest dam in the world.

भाक्रा नंगल हे भारतातील सर्वात मोठे धरण आहे.

Bhakra Nangal is the largest dam in India.

हिराकुड जगातील सर्वात लांब धरणांपैकी एक आहे.

Hirakud is one of the longest dams in the world.

वरीलपैकी काहीही नाही

None of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (टिहरी धरण हे जगातील सर्वात उंच धरण आहे.)

सविस्तर विश्लेषण:

• विधान १ (अयोग्य विधान): टिहरी धरण (उत्तराखंडमधील भागीरथी नदीवरील) हे भारतातील सर्वात उंच धरण आहे (उंची २६०.५ मीटर / ८५५ फूट). परंतु ते जगातील सर्वात उंच धरण नाही. जगातील सर्वात उंच धरण चीनमधील यलॉंग नदीवरील जिनपिंग-१ धरण (Jinping-I Dam - उंची ३०५ मीटर) आणि ताजिकिस्तानमधील वखश नदीवरील नूरेक धरण (Nurek Dam - ३०० मीटर) हे आहेत. त्यामुळे विधान १ चुकीचे आहे.

• विधान २ (योग्य विधान): भाक्रा-नंगल धरण (सतलज नदी, हिमाचल प्रदेश/पंजाब) हे भारतातील सर्वात मोठ्या काँक्रीट गुरुत्व धरणांपैकी (Gravity Dam) एक आणि पाण्याचा विस्तीर्ण साठा (गोविंद सागर) असलेले मोठे धरण आहे.

• विधान ३ (योग्य विधान): हिराकुड धरण (महानदी, ओडिशा) हे जगातील सर्वात लांब मातीचे धरण (Longest earthen dam - एकूण लांबी २५.८ किमी, मुख्य धरण ४.८ किमी) आहे.

प्रश्नात 'कोणते विधान बरोबर नाही' असे विचारल्यामुळे, पर्याय १ हे बरोबर उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारतातील प्रमुख धरणांची वैशिष्ट्ये:

• सर्वात उंच धरण: टिहरी धरण (२६०.५ मी, भागीरथी नदी, उत्तराखंड)

• सर्वात लांब धरण: हिराकुड धरण (२५.८ किमी, महानदी, ओडिशा)

• सर्वात जुने धरण: कल्लनाई धरण (ग्रँड अनिकट - कावेरी नदी, तामिळनाडू; चोल राजा करिकालन यांनी बांधले)

• भारतातील सर्वात मोठे काँक्रीट गुरुत्व धरण: भाक्रा धरण (सतलज नदी, २२६ मी)

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (Tehri Dam is the highest dam in the world.)

Detailed Analysis:

• Statement 1 (Incorrect statement): Tehri Dam (on the Bhagirathi River in Uttarakhand) is the highest dam in India with a height of 260.5 metres (855 ft). However, it is NOT the highest dam in the world. The highest dams in the world are the Jinping-I Dam in China (305 m) on the Yalong River and the Nurek Dam in Tajikistan (300 m) on the Vakhsh River. Therefore, statement 1 is incorrect.

• Statement 2 (Correct statement): Bhakra-Nangal Dam (on the Sutlej River) is one of India's largest and most prominent multi-purpose concrete gravity dams, forming the vast Gobind Sagar reservoir.

• Statement 3 (Correct statement): Hirakud Dam (on the Mahanadi River in Odisha) is one of the longest dams in the world, with a total length of 25.8 km (main section 4.8 km).

Since the question asks which statement is not correct, Option 1 is the correct answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Notable Indian dams to remember:

• Highest Dam: Tehri Dam (260.5 m, Bhagirathi River, Uttarakhand)

• Longest Dam: Hirakud Dam (25.8 km, Mahanadi River, Odisha)

• Oldest Functional Dam: Kallanai Dam (Grand Anicut, Kaveri River, Tamil Nadu, built by Chola King Karikalan)

• Highest Straight Gravity Dam: Bhakra Dam (226 m, Sutlej River)

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) टिहरी धरण हे जगातील सर्वात उंच धरण आहे. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय १ (टिहरी धरण हे जगातील सर्वात उंच धरण आहे.)**

⚠️ पर्याय (2) भाक्रा नंगल हे भारतातील सर्वात मोठे धरण आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) हिराकुड जगातील सर्वात लांब धरणांपैकी एक आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) वरीलपैकी काहीही नाही (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'टिहरी धरण हे जगातील सर्वात उंच धरण आहे.' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१७ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन