🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

नागरिकांना विविध बँकांमधील त्यांच्या हक्क न सांगितलेल्या ठेवींचा (Unclaimed Deposits) एकाच ठिकाणी शोध घेता यावा यासाठी 'उद्गम' (UDGAM) हे केंद्रीकृत वेब पोर्टल कोणी विकसित केले आहे?

EN Which premier financial regulatory authority developed the centralized web portal 'UDGAM' to help citizens search their unclaimed bank deposits across multiple banks?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
भारतीय प्रतिभूति आणि विनिमय मंडळ (SEBI)
Securities and Exchange Board of India (SEBI)
B
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI)
Reserve Bank of India (RBI)
C
भारतीय राष्ट्रीय पेमेंट महामंडळ (NPCI)
National Payments Corporation of India (NPCI)
D
केंद्रीय अर्थ मंत्रालय
Ministry of Finance
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय २ (भारतीय रिझर्व्ह बँक - RBI)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• [b]विकसक संस्था:[/b] UDGAM पोर्टल हे [b]भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI)[/b] विकसित केले आहे.
• [b]पूर्ण नाव:[/b] UDGAM म्हणजे 'Unclaimed Deposits - Gateway to Access inforMation'.
• [b]हक्क नसलेली ठेव म्हणजे काय?:[/b] ज्या बचत किंवा चालू खात्यांमध्ये सलग १० वर्षे कोणताही व्यवहार झालेला नाही, त्या खात्यांमधील ठेवी 'अनक्लेम्ड डिपॉझिट्स' मानल्या जातात आणि त्या बँकांद्वारे RBI च्या 'ठेवीदार शिक्षण आणि जागरूकता' (DEAF - Depositor Education and Awareness Fund) निधीकडे हस्तांतरित केल्या जातात.
• [b]सुविधा:[/b] या पोर्टलद्वारे सामान्य नागरिक स्वतःच्या किंवा मृत नातेवाईकांच्या विविध बँकांतील विसरलेल्या ठेवींची माहिती एकाच लॉगिनद्वारे शोधू शकतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: RBI चे DEAF फंड (कलम २६A, बँकिंग नियमन कायदा, १९४९) आणि UDGAM पोर्टल भारतीय बँकिंग सुधारणा आणि वित्तीय साक्षरतेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे विषय आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 2 (Reserve Bank of India - RBI)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• [b]Developing Authority:[/b] The UDGAM portal was developed and launched by the [b]Reserve Bank of India (RBI)[/b].
• [b]Acronym:[/b] Unclaimed Deposits - Gateway to Access inforMation (UDGAM).
• [b]Definition of Unclaimed Deposits:[/b] Balances in savings/current accounts that have remained dormant without customer-induced transactions for 10 consecutive years.
• [b]DEAF Transfer:[/b] Such funds are transferred by banks to RBI’s Depositor Education and Awareness Fund (DEAF) under Section 26A of the Banking Regulation Act, 1949, yet depositors retain lifetime claims to retrieve them.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The DEAF fund administered by RBI under the Banking Regulation Act, 1949 and portals like UDGAM are frequent banking awareness topics in Economics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) भारतीय प्रतिभूति आणि विनिमय मंडळ (SEBI) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय २ (भारतीय रिझर्व्ह बँक - RBI)[/b]
⚠️ पर्याय (3) भारतीय राष्ट्रीय पेमेंट महामंडळ (NPCI) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) केंद्रीय अर्थ मंत्रालय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'एप्रिल २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →