🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

भारतीय रेल्वेमध्ये एकाच रुळावर समोरासमोर येणाऱ्या गाड्यांची धडक रोखण्यासाठी 'कवच' (KAVACH) ही स्वदेशी स्वयंचलित ट्रेन संरक्षण प्रणाली कोणत्या संशोधन संस्थेने विकसित केली आहे?

EN Which premier technical arm of Indian Railways indigenously developed 'KAVACH'—the state-of-the-art Automatic Train Protection (ATP) anti-collision system?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटना (DRDO)

Defence Research and Development Organisation (DRDO)

संशोधन डिझाइन आणि मानक संघटना (RDSO, Lucknow)

Research Designs and Standards Organisation (RDSO, Lucknow)

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO)

Indian Space Research Organisation (ISRO)

भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (BEL)

Bharat Electronics Limited (BEL)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) म्हणजेच संशोधन डिझाइन आणि मानक संघटना (RDSO, Lucknow) आहे.

• प्रणालीविषयी माहिती: 'कवच' (KAVACH - पूर्वी ट्रेन कोलिजन अव्हॉइडन्स सिस्टीम - TCAS) ही स्वदेशी स्वयंचलित ट्रेन संरक्षण प्रणाली (Automatic Train Protection - ATP) लखनौ येथील संशोधन डिझाइन आणि मानक संघटनेने (RDSO) भारतीय उद्योगांच्या सहकार्याने विकसित केली.

• कवच प्रणालीची वैशिष्ट्ये:

• ही यंत्रणा लोको पायलट लाल सिग्नल ओलांडण्यात (SPAD) चुकला किंवा गाडी ओव्हर-स्पीड झाली तर स्वयंचलितपणे ब्रेक लावून गाडी थांबवते.

• एकाच ट्रॅकवर दोन गाड्या आल्यास ठराविक अंतरावर दोन्ही गाड्यांचे ब्रेक स्वयंचलितपणे दाबले जातात.

• ही प्रणाली सेफ्टी इंटिग्रिटी लेव्हल-४ (SIL-4) या सर्वोच्च जागतिक सुरक्षा मानकावर प्रमाणित आहे.

• यात RFID, रेडिओ फ्रिक्वेन्सी (UHF) आणि जीपीएस तंत्रज्ञानाचा वापर होतो.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: रेल्वे सुरक्षा तंत्रज्ञान (कवच ४.०), आरडीएसओ (लखनौ), रेल्वे बोर्ड आणि हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडोर्स यांवर पायाभूत सुविधा आणि विज्ञान-तंत्रज्ञानात नियमित प्रश्न येतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) i.e. Research Designs and Standards Organisation (RDSO, Lucknow).

• Technical Innovation: 'KAVACH' is India’s indigenous Automatic Train Protection (ATP) system engineered by the Research Designs and Standards Organisation (RDSO) in Lucknow.

• Core Safety Mechanisms:

• Certified to Safety Integrity Level-4 (SIL-4), the highest international safety reliability benchmark.

• Automatically activates service/emergency pneumatic braking if the train driver fails to heed a Signal Passed at Danger (SPAD) or exceeds authorized speed limits.

• Prevents disastrous head-on, rear-end, and flank collisions on the same block section through high-frequency radio communication and RFID tag transponders.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Indian Railways indigenous safety modernization (Kavach 4.0, RDSO, Vande Bharat engineering) is an essential theme in Infrastructure & S&T.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटना (DRDO) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) संशोधन डिझाइन आणि मानक संघटना (RDSO, Lucknow) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (२) म्हणजेच संशोधन डिझाइन आणि मानक संघटना (RDSO, Lucknow) आहे.[/gold]

⚠️ पर्याय (3) भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (BEL) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'डिसेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: डिसेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'डिसेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'डिसेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'डिसेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'संशोधन डिझाइन आणि मानक संघटना (RDSO, Lucknow)' हे असून ते 'डिसेंबर २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'डिसेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन