🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था WRD_PWD_CIVIL 2023 MEDIUM

पृथ्वीच्या अंतरंगातील सर्वात आतील भागात असणाऱ्या 'गाभ्यामध्ये' (Core / Barysphere) प्रामुख्याने कोणती धातू द्रव्ये आढळतात?

EN Which primary metallic elements predominantly compose the innermost layer of the Earth, known as the 'Core' (Barysphere / NIFE)?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
मॅग्नेशियम आणि सिलिका
Magnesium and Silica
B
लोह (फेरस) आणि निकेल
Ferrous (Iron) and Nickel
C
सिलिका आणि ॲल्युमिनियम
Silica and Aluminum
D
मॅग्नेशियम आणि ॲल्युमिनियम
Magnesium and Aluminum
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) लोह (फेरस) आणि निकेल

पृथ्वीच्या अंतरंगातील सर्वात मध्यवर्ती व अत्यंत घनदाट थराला 'गाभा' (Core) म्हटले जाते, जो प्रामुख्याने निकेल (Ni) आणि लोह / फेरस (Fe) या जड धातूंनी बनलेला असल्याने त्याला 'निफे' (NIFE) असेही संबोधतात.

पृथ्वीच्या अंतरंगातील 3 प्रमुख थर (Chemical Layers):

1. भू-कवच (Crust / SIAL & SIMA):
• सियाल (SIAL): खंडात्मक कवच (Continental Crust), जे प्रामुख्याने सिलिका (Si) आणि ॲल्युमिनियम (Al) यांनी बनलेले आहे.
• सीमा (SIMA): महासागरीय कवच (Oceanic Crust), जे सिलिका (Si) आणि मॅग्नेशियम (Mg) यांनी बनलेले आहे.
2. प्रावरण (Mantle): भू-कवचाच्या खाली सुमारे 2,900 किमी खोलीपर्यंत पसरलेला थर, जो सिलिकेट्स आणि ऑलिवाइन खडकांनी बनलेला आहे.
3. गाभा (Core / NIFE):
• खोली: 2,900 किमी पासून पृथ्वीच्या केंद्रापर्यंत (6,371 किमी).
• बाह्य गाभा (Outer Core): अत्यंत उष्णतेमुळे द्रवरूप (Liquid) अवस्थेत आहे. हा द्रवरूप लोह-निकेलचा प्रवाह फिरल्यामुळेच पृथ्वीचे चुंबकीय क्षेत्र (Geomagnetic Field) निर्माण होते.
• आंतरिक गाभा (Inner Core): प्रचंड दाबामुळे घनरूप (Solid) अवस्थेत आहे, ज्याचे तापमान सूर्याच्या पृष्ठभागाइतके (~5,500°C ते 6,000°C) आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• गाभा (Core): निफे (NIFE) = निकेल (Nickel) + फेरस / लोह (Iron).
• खंडीय कवच: सियाल (SIAL) = सिलिका + ॲल्युमिनियम.
• महासागरीय कवच: सीमा (SIMA) = सिलिका + मॅग्नेशियम.
• पृथ्वीचे चुंबकीय क्षेत्र: बाह्य गाभ्यातील द्रवरूप लोहाच्या संवहनामुळे (Dynamo Effect).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Ferrous (Iron) and Nickel

The innermost structural layer of the Earth, known geophysically as the Core (or Barysphere), is composed overwhelmingly of heavy dense metals, predominantly Nickel (Ni) and Iron / Ferrous (Fe), earning it the chemical abbreviation NIFE.

Tripartite Geochemical Layering of the Earth (Suess Classification):

1. The Crust:
• SIAL (Continental Crust): Enriched in lighter minerals, principally Silica (Si) and Aluminium (Al); average density ~2.7 g/cm³.
• SIMA (Oceanic Crust): Forms oceanic floors and the basaltic basement beneath continents, rich in Silica (Si) and Magnesium (Mg); average density ~3.0 g/cm³.
2. The Mantle (Mesosphere): Extends from the Moho discontinuity to a depth of 2,900 km, composed of dense peridotite and ultramafic silicate minerals.
3. The Core (NIFE):
• Extends from 2,900 km depth to the center of the Earth at 6,371 km.
• Outer Core: In a liquid/molten state; vigorous convective circulation of conducting liquid iron generates Earth's geomagnetic dynamo (*Geodynamo*).
• Inner Core: Solid metallic sphere due to extreme confining lithostatic pressures (~3.6 million atmospheres), with temperatures exceeding 5,500°C.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• Core (Barysphere): NIFE = Nickel + Iron (Ferrous).
• Continental Crust: SIAL = Silica + Aluminium.
• Oceanic Crust: SIMA = Silica + Magnesium.
• Earth's Magnetic Field Origin: Outer core convection of molten iron (Dynamo Effect).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) मॅग्नेशियम आणि सिलिका (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) लोह (फेरस) आणि निकेल (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) लोह (फेरस) आणि निकेल**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) सिलिका आणि ॲल्युमिनियम (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) मॅग्नेशियम आणि ॲल्युमिनियम (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एप्रिल २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जलसंपदा विभाग: सामान्य ज्ञान व राज्यघटना सराव चाचणी #१
quiz 25 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एप्रिल २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एप्रिल २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'एप्रिल २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'एप्रिल २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एप्रिल २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →